• Digger: 5 điều đã biết về bộ phim bí ẩn của Tom Cruise

• Thoáng nhìn Tom Cruise vào vai trùm dầu mỏ ngạo mạn có thể hủy diệt thế giới trong Digger

Tom Cruise và đạo diễn Alejandro G. Iñárritu trên phim trường Digger

Trong Digger, Tom không là “Cruise” điển hình thường thấy. Anh đi đứng nghênh ngang, văng tục và thái độ “lồi lõm”. Anh lên giọng với đủ mọi sắc thái và cường độ: từ quát tháo, la lối, gầm gừ cho đến gào rống. Anh vừa ủ mưu vừa thốt ra những lời thì thầm đầy vẻ đắc ý, rồi duỗi các ngón tay vỗ nhẹ lên cái bụng phệ — lớp độn giả để anh hóa thân một người đàn ông ở độ tuổi ngoài 60 trông thuyết phục hơn. (Bản thân Cruise mới 64 tuổi thôi.) Anh vươn tay ra, và lần này không phải là để bám lấy càng đáp của chiếc trực thăng đang tẩu thoát.

Bộ phim mới của Alejandro González Iñárritu không phải là tác phẩm phô diễn kỹ năng diễn xuất đỉnh cao nhất của Cruise. Tuy nhiên, đây chắc chắn là bộ phim đòi hỏi nỗ lực diễn xuất nhất bao lâu nay, đồng thời là phim đầu tiên sau gần 15 năm không thuộc thể loại hành động — quãng thời gian tính từ sau Rock of Ages (2012), bộ phim ca nhạc mà đến bạn diễn Alec Baldwin cũng phải đánh giá là “dở tệ” và là một “thảm họa toàn tập”. Đây cũng là bộ phim hiếm hoi sau rất nhiều năm Cruise không vào vai người hùng, dù là kiểu người hùng chính diện hay phản anh hùng. (Kể từ sau Tropic Thunder anh chưa từng đóng vai kẻ xấu hài hước, hay đích thị là kẻ xấu kể từ Collateral.)

Sandra Hüller với chất giọng chói tai khác thường trong vai người em cùng cha khác mẹ luôn trong trạng thái giận dữ

Bản thân Cruise cũng ý thức rõ điều này. Trong cuộc phỏng vấn chuyên sâu hiếm hoi với tạp chí GQ gần đây, anh chia sẻ rằng Digger “là kết tinh mọi kỹ năng mà tôi có... Tôi vô cùng hào hứng khi được đảm nhận vai diễn này. Đây là nhân vật thách thức nhất từ trước đến nay.” Về điểm này, có lẽ chúng ta sẽ đều không nghĩ vậy.

Trong Digger, Cruise thủ vai chính Digger Rockwell, gã trùm dầu mỏ miền Nam với chất giọng đặc sệt kiểu George W. Bush, cặp má phệ nhờ hóa trang và cá tính còn “lớn lối” hơn thế. Hắn là kiểu người sẵn sàng ví vết nứt khổng lồ trên thềm băng địa cực với kích thước “cậu nhỏ” của mình; kiểu đàn ông không có nổi một người bạn, dửng dưng với gia đình trong khi dồn hết tình cảm cho con mèo trông chẳng khác nào “Mr. Bigglesworth” — con vật không phải chỉ đang hấp hối mà đã nửa đường vào cửa tử rồi. Hắn là kiểu người có thể — và thực sự đã — chỉ cần búng tay một phát là phá hủy cả thế giới mà chẳng mảy may hối hận hay phải gánh chịu hậu quả nào.

Digger xoay quanh gã Digger tham lam và cẩu thả; công ty của hắn vô tình châm ngòi cho một thảm họa có tác động toàn cầu, rồi — ôi chao — lại tiếp tục gây ra thêm một thảm họa nữa cho dứt điểm. Đây là một bộ phim ồn ào với những màn trình diễn cũng ồn ào không kém: tất nhiên là từ Cruise, nhưng còn có John Goodman trong vai vị tổng thống vụng về, mục ruỗng và mang dáng dấp Donald Trump; Sandra Hüller với chất giọng chói tai khác thường trong vai người em cùng cha khác mẹ luôn trong trạng thái giận dữ; Michael Stuhlbarg vào vai gã phó tổng thống nịnh nọt, yếu hèn; và Riz Ahmed trong vai nhà khoa học Ganesh chính trực nhưng số phận bi đát — người tỉnh táo duy nhất giữa chốn điên loạn này (dù vậy, anh vẫn cứ phải gào thét).

Riz Ahmed trong vai nhà khoa học Ganesh chính trực nhưng số phận bi đát — người tỉnh táo duy nhất giữa chốn điên loạn này

Mặc dù sở hữu dàn diễn viên tên tuổi, bối cảnh dàn dựng công phu và chủ đề mang tính thời sự giúp Digger khoác lên mình dáng dấp tác phẩm tầm cỡ, nhưng thực chất đây lại là một bộ phim hài lố. Phim dường như muốn hướng tới phong cách của Dr. Strangelove nhưng rốt cuộc lại chỉ dừng ở mức ngang tầm Don’t Look Up. Và cần làm rõ là nói vậy không phải khen. Phim cố gắng khai thác chiều sâu nhưng lại chẳng thể vượt qua được lớp vỏ ngoài.

Tuy nhiên, cần nhắc lại rằng đây không phải là một phần phim Mission: Impossible hay phần tiếp theo một bộ phim thập niên 80 của Tom Cruise; chính thế mới biến Digger thành bộ phim thú vị nhất mà Cruise tham gia kể từ thời chính quyền Obama. Dù thường mang lại cảm giác vụng về và thô ráp, nhưng ít nhất cũng thể hiện góc nhìn rõ nét từ một đạo diễn có dấu ấn cá nhân đích thực: Iñárritu — người đã vực dậy sự nghiệp của Michael Keaton vào năm 2014 và ngay năm sau đó đã dẫn dắt Leonardo DiCaprio đoạt giải Oscar mà suốt bao lâu vẫn cứ vuột khỏi tay anh.

Xét tất cả những điều đó — cộng thêm một tình tiết được hé lộ giữa phim giúp giải thích (dù chưa hẳn là biện minh thỏa đáng) cho phong cách phóng khoáng của bộ phim, đồng thời mang lại cho Cruise nhiều đất diễn hơn là kiểu diễn xuất “làm quá” đầy phô trương của nhân vật Digger Rockwell — sẽ thấy dễ hiểu tại sao ngay từ đầu Cruise lại nhận lời tham gia dự án của Iñárritu.

Digger xoay quanh gã Digger tham lam và cẩu thả, nhân vật mà Tom không là “Cruise” điển hình thường thấy

Đúng là chuyển hướng sang đóng những bộ phim Tom Cruise không bao giờ chết trong giai đoạn sau của sự nghiệp đã mang lại cho anh hàng triệu đôla cùng lòng biết ơn từ cả một ngành công nghiệp mà anh gần như một tay vực dậy sau đại dịch. Tuy nhiên, ngoại trừ Top Gun: Maverick, hướng đi này không mấy được giới phê bình tán dương. Cruise cũng chưa từng thắng được giải Oscar nào thông qua tranh giải chính thức. Và nếu bạn hiểu Tom Cruise — như tất cả chúng ta đều tin là mình hiểu — bạn sẽ biết rằng bức tượng Oscar danh dự mà anh nhận được vào năm 2025 có lẽ vẫn chưa làm anh thỏa mãn. Tất nhiên, Cruise thường hóm hỉnh tự giới thiệu trên mạng xã hội là người “chạy suốt phim từ năm 1981” — nhưng thật khó tin rằng anh lại thực sự coi nhẹ di sản sự nghiệp của mình đến thế.

Có lẽ đó là lý do tại sao Warner Bros. đã khởi động chiến dịch quảng bá cho Digger vào mùa hè này không phải bằng trailer truyền thống, mà bằng một “trailer nhìn lại sự nghiệp Tom Cruise” — kiểu video tổng hợp các dấu ấn sự nghiệp thường được chiếu trước khi một diễn viên gạo cội nhận giải thành tựu trọn đời. Trong đó, nhạc nền vang lên dồn dập cùng những thước phim đáng nhớ nhất của Cruise — Jerry Maguire, Interview With the Vampire, Risky Business, Minority Report, vân vân và vân vân — trước khi một giọng nói trầm đục cất lên: “Mọi thứ anh từng là, mọi điều anh từng làm, tất cả đều dẫn đến khoảnh khắc này.” Chỉ khi ấy, trailer mới giới thiệu nhân vật Digger, ngụ ý rằng vai diễn này giống như “trùm cuối”: nhân vật đỉnh cao hội tụ mọi tinh hoa của các vai diễn trước đó, đích đến cuối cùng mà cả cuộc đời anh hướng tới.

Thú thật, mọi thứ có phần hơi quá đà. Bản thân Digger cũng vậy. Nhưng nếu tiết chế lại một chút thì có lẽ cả Cruise lẫn bộ phim sẽ tốt hơn.

Từ trái sang: đạo diễn Alejandro G. Inarritu; hàng ghế đầu, từ trái sang: Robert John Burke, Tom Cruise, John Goodman, Burn Gorman (đang đứng), Riz Ahmed; tại phim trường, năm 2026

Chiến dịch quảng bá rầm rộ và những ồn ào xoay quanh bộ phim — từ trailer nhìn lại sự nghiệp, trang bìa tạp chí GQ, các lần xuất hiện trên chương trình Graham Norton và Good Morning America, cho đến việc đi xem trận đấu của đội Chiefs cùng Taylor Swift hay tham gia podcast của chồng Taylor Swift — tất tật cho thấy Digger gánh vác trọng trách lớn lao: cả Cruise lẫn hãng phim đều đặt nhiều kỳ vọng vào tác phẩm này. Họ tin rằng chỉ bộ phim này mới có thể chứng minh Cruise không chỉ mãi là một ngôi sao hành động “đóng băng” ở tuổi 45; rằng đây chính là bộ phim sẽ mang lại cho anh những giải thưởng và sự tán dương từ giới phê bình mà anh vô cùng khao khát và xứng đáng nhận được.

Tuy nhiên, tất cả sự ồn ào đó thực chất lại nhắc nhở chúng ta rằng: Tom Cruise từng thường xuyên đóng những bộ phim kiểu như Digger. Trong ký ức chung của khán giả, chưa lâu trước đây, anh từng không ngại thay đổi bản thân, thách thức giới hạn năng lực, hay hợp tác với các đạo diễn và êkíp sáng tạo mà không nhất thiết phải do chính anh đích thân lựa chọn. Giai đoạn đó đã khép lại vào khoảng thời gian ra mắt Rock of Ages — đúng vậy, nhưng đó cũng là lúc đời tư của Cruise, đặc biệt là mối liên hệ với giáo phái Scientology, bắt đầu đe dọa làm lu mờ sự nghiệp của anh. Có vẻ như anh đã chủ động chuyển hướng sang phim bom tấn để giảm thiểu tác động tiêu cực đó. Nước đi này đã thành công, nhưng đồng thời cũng ngăn cản anh thực hiện những bước đi mạo hiểm — như việc đóng một bộ phim khác kiểu Magnolia hay Vanilla Sky, dù kết quả có ra sao đi nữa.

Xét tất cả mọi điều — phong cách phóng khoáng của bộ phim, đồng thời mang lại cho Cruise nhiều đất diễn hơn là kiểu diễn xuất “làm quá” đầy phô trương của nhân vật Digger Rockwell — sẽ thấy dễ hiểu tại sao ngay từ đầu Cruise lại nhận lời tham gia dự án của Iñárritu

Nếu Cruise không dành 15 năm qua để cố gắng rũ bỏ hình ảnh Tom Cruise của ngày xưa, thì Digger đâu phải gánh chịu sức nặng của quá nhiều kỳ vọng đến thế. Và nếu không có những kỳ vọng đó, Digger có thể tồn tại đúng như bản chất của nó: một tác phẩm độc đáo, khác lạ trong gia tài điện ảnh đồ sộ của Cruise — một thử nghiệm táo bạo bất kể kết quả thế nào. Tuy nhiên, thực tế là Digger không đủ sức hoàn thành sứ mệnh mà nó bị ép buộc phải gánh vác. Dù tài năng đến đâu, ngay cả Tom Cruise cũng không thể tự mình “đào” lối thoát đi lên từ hố sâu kỳ vọng ấy.