Ai muốn làm mẹ chứ? Trong số các ứng cử viên giải thưởng năm nay, những
bộ phim đề cập đến chủ đề làm mẹ thường bác bỏ hình ảnh lý tưởng về
người mẹ kiên cường, thấu cảm và ấm áp — nửa quê mùa nửa ngọt ngào — vốn
vẫn tồn tại dai dẳng trong điện ảnh chính thống.

|
Trầm cảm sau sinh hoặc rối loạn tâm thần sau sinh là những lựa chọn
được ưa chuộng để giải thích cho hành vi của nhân vật Grace do Lawrence
thủ vai trong Die My Love
|
Thay vào đó, trong các tác phẩm như
Die My Love,
Left-Handed Girl,
If I Had Legs I’d Kick You,
Hamnet và
Young Mothers,
chúng ta thấy mặt trái của việc làm mẹ: cảm giác tội lỗi, đau buồn, lo
lắng, phán xét, xấu hổ và, trong ít nhất hai trường hợp, sự suy sụp tinh
thần và khủng hoảng sức khỏe tâm thần.
Không phải ngẫu nhiên mà
phần lớn các bộ phim này do nhà làm phim nữ thực hiện. Và có lẽ cũng
không hoàn toàn bất ngờ, khi mà các câu chuyện do phụ nữ dẫn dắt thường
bị đánh giá thấp bởi cả giới phê bình lẫn nhà bầu chọn của các giải
thưởng, khiến một số bộ phim này khó giành được sự chú ý mà chúng xứng
đáng có được trong các cuộc thảo luận về giải thưởng.

|
Màn thể hiện cơn giận dữ và nỗi tuyệt vọng kéo dài hai tiếng đồng hồ của Rose Byrne về một người mẹ bên bờ vực trong If I Had Legs I’d Kick You
|
Hãy lấy ví dụ bộ phim
Die My Love của Lynne Ramsay, một tác
phẩm cố tình gây sốc, gai góc và đối đầu. Jennifer Lawrence xứng đáng là
ứng cử viên hàng đầu cho giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất nhờ diễn
xuất chân thực, đầy cảm xúc và khó đoán trong vai một người mẹ mới sinh
con đang nổi cơn thịnh nộ và suy sụp đến tận cùng. Nhưng ở những khía
cạnh khác, bộ phim lại thiếu đi sức hút.
Có nhiều lý do có thể
giải thích điều này — dù sao thì đây cũng là một bộ phim đầy thách thức —
nhưng chắc chắn nhiều bài phê bình sau buổi ra mắt phim tại Liên hoan
phim Cannes hồi đầu năm nay lại do các nhà phê bình nam giới viết không
có lợi gì. Không hẳn những bài phê bình đó tiêu cực, nhưng nhiều người
lại vội vàng đưa ra chẩn đoán hoặc lời giải thích cho hành vi của nhân
vật Grace do Lawrence thủ vai (trầm cảm sau sinh hoặc rối loạn tâm thần
sau sinh là những lựa chọn được ưa chuộng).

|
Hamnet của Chloé Zhao là bộ phim được yêu thích nhất, đồng thời cũng
thể hiện hình ảnh người mẹ được chấp nhận rộng rãi và ít gây tranh cãi
nhất. Vấn đề bắt đầu nảy sinh trong cuộc hôn nhân của Agnes do Jessie
Buckley thủ vai với William Shakespeare do Paul Mescal thủ vai
|
Mặt khác, các cây bút nữ lại ít vội vàng gán nhãn cho tình trạng của
Grace hơn và đồng cảm hơn với những sự thật dữ dội và có thể liên hệ của
bộ phim. Grace có thể thực sự mắc một chứng rối loạn nào đó (điều này
không được nêu rõ trong phim), cô ấy có thể là một trường hợp cực đoan,
nhưng rất ít phụ nữ có thể vượt qua giai đoạn lần đầu làm mẹ mà không có
lúc nào đó muốn đập phá nhà vệ sinh hoặc thiêu rụi cả thế giới. Những
lựa chọn đạo diễn của Ramsay đã chạm đến điều gì đó nguyên thủy và hoang
dã trong sự hỗn loạn đầy sốt sắng của giai đoạn lần đầu làm mẹ.
Những
tác phẩm khác khắc họa nỗi khổ và khiếm khuyết của người mẹ bao gồm tác
phẩm đầy xúc động của Mary Bronstein về một người mẹ bên bờ vực,
If I Had Legs I’d Kick You,
bộ phim này một lần nữa lại được nhắc đến trong các cuộc thảo luận về
giải thưởng chủ yếu nhờ diễn xuất xuất sắc của nữ diễn viên chính, trong
trường hợp này là màn thể hiện cơn giận dữ và nỗi tuyệt vọng kéo dài
hai tiếng đồng hồ của Rose Byrne.

Ở một nơi khác, tác phẩm Đài Loan tham dự hạng mục quốc tế,
Left-Handed Girl
của Trâu Thời Kình, đã khắc họa nhân vật chính là một người mẹ đơn thân
đầy khó khăn. Thục Phấn (Thái Thục Trân) đang phải vật lộn để nuôi hai
con gái, cô con gái lớn bướng bỉnh và cô con gái sáu tuổi lanh lợi, với
số tiền ít ỏi kiếm được từ quán mì ở chợ đêm Đài Bắc. Nhưng gánh nặng
của cô còn là nỗi xấu hổ và tội lỗi do gia đình thiếu cảm thông và hay
phán xét đặt lên vai cô.
Trong số các ứng cử viên cho giải thưởng phim về chủ đề tình mẫu tử,
Hamnet
của Chloé Zhao là bộ phim được yêu thích nhất, đồng thời cũng thể hiện
hình ảnh người mẹ được chấp nhận rộng rãi và ít gây tranh cãi nhất.
Agnes do Jessie Buckley thủ vai là một người phụ nữ phóng khoáng, có
phần nuông chiều và cá tính quá mức trong cách nuôi dạy con cái so với ý
muốn của mẹ chồng. Nhưng cô là người mẹ yêu thương và ấm áp với các
con. Vấn đề bắt đầu nảy sinh trong cuộc hôn nhân của cô với William
Shakespeare do Paul Mescal thủ vai.

|
Left-Handed Girl của Trâu Thời Kình, đã khắc họa nhân vật chính là một người mẹ đơn thân đầy khó khăn
|
Mặc dù vậy, Agnes vẫn bị mặc cảm tội lỗi giày vò vì đã không thể bảo vệ
con trai mình thoát khỏi bệnh dịch hạch khiến cậu bé mất mạng. Các bà mẹ
thường bị phán xét khắc nghiệt, và tự phán xét chính mình. Ngược lại,
những người cha đầy khiếm khuyết trong điện ảnh — ngay cả những kẻ tự
mãn, quyến rũ nhưng không đáng tin cậy như nhân vật của Stellan
Skarsgard trong
Sentimental Value — dường như có khả năng vô hạn tha thứ cho bản thân trong việc nuôi dạy con cái.
Dịch: © Ngô Bình @Quaivatdienanh.com
Nguồn: Screen Daily