Sau khi vấp phải phản ứng dữ dội trên mạng xã hội vì cho rằng các nhà
làm phim nên “tránh xa chính trị”, đạo diễn người Đức Wim Wenders và các
thành viên ban giám khảo Liên hoan phim Berlin lần thứ 76 đã đưa ra
phản bác sắc bén qua việc trao các giải thưởng cao nhất của liên hoan
cho một số bộ phim mang tính chính trị rõ ràng.

|
Özgü Namal và Tansu Biçer trong Yellow Letters, bộ phim đoạt giải Gấu Vàng Berlinale 2026
|
Giải thưởng cao quý nhất, Gấu Vàng cho phim hay nhất, thuộc về
Yellow Letters
của Ilker Çatak, phim chính kịch kể về Derya (Özgü Namal) và Aziz
(Tansu Biçer), hai nghệ sĩ sân khấu người Thổ Nhĩ Kỳ mất việc do bị
chính phủ độc tài của Thổ Nhĩ Kỳ đàn áp chính trị. Mặc dù lấy bối cảnh ở
Ankara và Istanbul, Yellow Letters được quay hoàn toàn ở Đức, và Çatak
không hề che giấu điều đó, ngụ ý rằng những gì đã xảy ra ở Ankara cũng
có thể xảy ra ở Berlin.
Khi trao giải Gấu Vàng, Wenders gọi
Yellow Letters là tác phẩm kịch tính cho thấy “ngôn ngữ chính trị của chủ nghĩa toàn trị trái ngược với ngôn ngữ đồng cảm của điện ảnh.”
Çatak
là đạo diễn người Đức đầu tiên thắng giải Gấu Vàng tại Berlin kể từ
Fatih Akin. Giống như Çatak, Akin là đạo diễn người Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ,
đã giành đượcgiải thưởng cao nhất đó với phim
Head-On năm 2004.

|
Gấu Bạc diễn xuất chính xuất sắc nhất cho Sandra Hüller
|
Giải Gấu Bạc cho diễn xuất chính xuất sắc nhất thuộc về ngôi sao người
Đức Sandra Hüller cho vai diễn phá vỡ ranh giới giới tính trong phim
Rose,
của đạo diễn người Áo Markus Schleinzer, trong đó cô vào vai một người
phụ nữ cố gắng giả làm đàn ông ở vùng nông thôn nước Đức thế kỷ 17. Bộ
phim đen trắng này lấy cảm hứng từ hàng trăm trường hợp tương tự được
ghi nhận trong suốt lịch sử. Đây là một vai diễn nổi bật nữa của Hüller,
từng được đề cử Oscar cho vai diễn trong phim Anatomy of a Fall, và sắp
sửa bước chân vào Hollywood, đóng cùng Tom Cruise trong bộ phim hài
được mong chờ
Digger của Alejandro G. Iñárritu, và cùng với Ryan Gosling trong phim khoa học viễn tưởng
Project Hail Mary của Phil Lord và Christopher Miller.
Hüller
đã hành động tương tự nụ hôn Oscar của Adrien Brody và Halle Berry,
dành tặng thành viên ban giám khảo Ewa Puszczyńska, nhà sản xuất phim
Zone of Interest của cô, một nụ hôn môi trước khi nhận giải thưởng.
Giải
thưởng diễn xuất phụ xuất sắc nhất được trao cho hai biểu tượng diễn
xuất người Anh Anna Calder-Marshall và Tom Courtenay với vai diễn cặp vợ
chồng già trong phim
Queen at Sea của Lance Hammer. Trong bộ
phim chính kịch có sự tham gia của Juliette Binoche và Florence Hunt
này, Calder-Marshall vào vai một người phụ nữ bị chứng mất trí nhớ
nghiêm trọng, còn Courtenay vào vai người chồng yêu thương và chăm sóc
bà.
Queen at Sea cũng thắng giải Gấu Bạc của Ban giám khảo.

|
Anna Calder-Marshall và Tom Courtenay với vai diễn cặp vợ chồng già trong phim Queen at Sea thắng Gấu Bạc cho diễn xuất phụ xuất sắc nhất
|
Lễ trao giải Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 76 đã mở màn đậm tính
chính trị, khi một số nhà làm phim sử dụng sân khấu để lên án các hành
động quân sự của Israel ở Trung Đông và kêu gọi “giải phóng Palestine”.
Khai
mạc sự kiện gala, giám đốc Liên hoan phim Berlinale, Tricia Tuttle,
thừa nhận phiên bản năm nay “mang cảm giác thô ráp và rời rạc”, nói rằng
nỗi đau buồn và sự tức giận trước các sự kiện toàn cầu ẩn ức trong cộng
đồng liên hoan phim và cho rằng nền dân chủ là như thế. Nhưng khi các
giải thưởng được trao, nhiệt độ chính trị tăng cao. Nhà làm phim người
Liban Marie-Rose Osta, nhận giải Gấu Vàng phim ngắn hay nhất với tác
phẩm
Someday a Child, đã lên án các vụ đánh bom của Israel và
điều mà bà gọi là sự sụp đổ của luật pháp quốc tế, trong khi Abdallah
Alkhatib, thắng giải phim tài liệu Berlinale cho
Chronicles From a Siege, đã mang cờ Palestine lên sân khấu và kết thúc bài phát biểu của mình bằng lời kêu gọi “giải phóng Palestine”.
Đạo
diễn người Syria Ameer Fakher Eldin, trưởng ban giám khảo phim ngắn,
kêu gọi các nghệ sĩ “kiên quyết theo đuổi sự phức tạp” và phản đối việc
biến không gian liên hoan phim thành những phiên họp nghị viện, lập luận
rằng những tuyên bố trực tiếp và những tác phẩm mang tính chính trị có
thể cùng tồn tại. Wenders, hầu như im lặng kể từ khi tranh cãi ban đầu
nổ ra, đã đề cập đến điều mà ông gọi là “sự khác biệt giả tạo” giữa các
nhà phê bình và ban tổ chức trước khi công bố người chiến thắng cuộc
thi, nói rằng hầu hết những người có mặt đều hoan nghênh các nghệ sĩ lên
tiếng.

|
Chủ tịch ban giám khảo Berlinale 2026 Wim Wenders (trái) trao giải
Gấu Bạc đạo diễn xuất sắc nhất cho đạo diễn người Anh Grant Gee
|
Đạo diễn người Anh Grant Gee đã thắng giải đạo diễn xuất sắc nhất cho phim
Everyone Digs Bill Evans,
bộ phim tiểu sử rời rạc về nghệ sĩ piano nhạc jazz có ảnh hưởng lớn,
suy sụp vì cái chết bi thảm của người chơi bass trong một tai nạn xe
hơi. Nam diễn viên người Na Uy Anders Danielsen Lie (
Sentimental Value) đóng vai Bill Evans, với Laurie Metcalf và Bill Pullman đóng vai cha mẹ anh.
Giải Gấu Bạc cho kịch bản xuất sắc nhất thuộc về
Nina Roza
của đạo diễn người Quebec Geneviève Dulude-de Celles, câu chuyện về một
người nhập cư Bulgaria trở về quê hương để tìm kiếm một thần đồng nghệ
thuật 8 tuổi.
Bộ phim tài liệu mang tính thử nghiệm về hình thức của Anna Fitch,
Yo (Love Is a Rebellious Bird),
trong đó đạo diễn sử dụng rối, tranh ghép và mô hình thu nhỏ để kể lại
cuộc đời của bạn mình, bà Yolanda “Yo” Shea, một người nhập cư Thụy Sĩ,
đã thắng giải Gấu Bạc cho đóng góp nghệ thuật xuất sắc.
Giải thưởng lớn của ban giám khảo thuộc về
Salvation
của Emin Alper, phim chính kịch kể về sự leo thang bạo lực trong một
cộng đồng làng quê biệt lập trên vùng núi Thổ Nhĩ Kỳ sau khi một gia tộc
bị lưu đày quay về.

|
Bộ phim tài liệu mang tính thử nghiệm về hình thức Yo (Love Is a Rebellious Bird),
Anna Fitch sử dụng rối, tranh ghép và mô hình thu nhỏ để kể lại cuộc
đời của bạn mình, bà Yolanda “Yo” Shea, một người nhập cư Thụy Sĩ, đã
thắng giải Gấu Bạc cho đóng góp nghệ thuật xuất sắc
|
Alper đã dùng bài phát biểu của mình để bày tỏ tình đoàn kết với những
người bị áp bức ở khắp mọi nơi. “Người dân Palestine, các bạn không đơn
độc. Người dân Iran đang chịu đựng ách thống trị, các bạn không đơn độc,
người dân Kurdistan, các bạn không đơn độc,” ông nói. “Và người dân của
tôi, các bạn không đơn độc.”
Nhưng một trong những bài phát biểu
hùng hồn nhất về vấn đề chính trị tại Liên hoan phim Berlin năm nay đến
từ một trong những nhà sản xuất của bộ phim
Yellow Letters.
Lên án những tranh cãi đã chia rẽ “nhà làm phim với nhà làm phim, nghệ
sĩ với người sáng tạo,” ông nhắc nhở đám đông rằng “chúng ta không phải
kẻ thù. Chúng ta là đồng minh. Mối đe dọa thực sự không nằm ở chính
chúng ta. Đó là những kẻ độc tài, các đảng cánh hữu, những kẻ theo chủ
nghĩa hư vô của thời đại chúng ta. Chúng ta đừng chống lại nhau. Hãy
chống lại những kẻ đó.”
Tricia Tuttle đã kết thúc đêm với thông
điệp lạc quan, nói rằng “hy vọng và tình yêu” là chủ đề chung xuyên suốt
tất cả các bài phát biểu trao giải tối nay. Cô hoan nghênh những lời
chỉ trích dành cho liên hoan phim, nói rằng các nhà phê bình “chỉ muốn
chúng tôi tốt hơn”, đồng thời nhấn mạnh “tất cả mọi người đều được chào
đón” trong cộng đồng Berlinale.

|
Đạo diễn Emin Alper thắng Gấu Bạc – giải thưởng lớn của ban giám khảo Berlinale 2026
|
Gấu Vàng phim hay nhất: Yellow Letters, đạo diễn Ilker Çatak Gấu Bạc – giải thưởng lớn của ban giám khảo: Salvation, đạo diễn Emin Alper Gấu Bạc của ban giám khảo: Queen at Sea, đạo diễn Lance Hammer Gấu Bạc cho đạo diễn xuất sắc nhất: Grant Gee, Everyone Digs Bill Evans Gấu Bạc cho diễn xuất chính xuất sắc nhất: Sandra Hüller, Rose Gấu Bạc cho diễn xuất phụ xuất sắc nhất: Anna Calder-Marshall và Tom Courtenay, Queen at Sea Gấu Bạc cho kịch bản xuất sắc nhất: Nina Roza, đạo diễn Geneviève Dulude-de Celles Gấu Bạc cho đóng góp nghệ thuật xuất sắc: Yo (Love Is a Rebellious Bird), đạo diễn Anna Fitch
• GÓC NHÌN
Giải thưởng GFF cho phim đầu tay: Chronicles From the Siege, đạo diễn Abdallah Alkhatib Giải đặc biệt: Forest High (Forêt Ivre), đạo diễn Manon Coubia Giải thưởng phim tài liệu Berlinale: If Pigeons Turned to Gold, đạo diễn Pepa Lubojacki
• PHIM NGẮN
Gấu Vàng cho phim ngắn xuất sắc nhất: Someday a Child, đạo diễn Marie-Rose Osta Gấu Bạc của ban giám khảo (phim ngắn): A Woman’s Place Is Everywhere, đạo diễn Fanny Texier Giải thưởng Nhà làm phim CUPRA: Khuất Tịnh Khải (Jingkai Qu), đạo diễn phim Kleptomania. |
| Viện Hàn lâm sẽ không chiếu phim được đề cử Oscar cho các thành viên trên màn ảnh rộng nữa |

|
Trụ sở chính của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ
|
Trong một động thái khiến một số thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học và
Nghệ thuật Điện ảnh bất ngờ, tổ chức trao giải Oscar này đã quyết định
sẽ không còn tổ chức các buổi chiếu phim được đề cử Oscar nữa, theo
thông tin mà
The Hollywood Reporter thu được. Thông báo này đã
được đưa vào Bản tin của Viện Hàn lâm vào tháng 1, được gửi email cho
các thành viên, nhưng chỉ bắt đầu được chú ý rộng rãi hơn trong những
ngày gần đây sau khi một số thành viên cố gắng tập hợp những người khác
cùng tham gia phản đối.
Từ lâu, Viện Hàn lâm đã tổ chức các buổi
chiếu phim được kỳ vọng đoạt giải Oscar cho các thành viên trong suốt cả
năm tại Los Angeles, Khu vực Vịnh Sanfrancisco, New York và London, và
sau đó tiếp tục chiếu sau khi công bố các đề cử Oscar. Nhưng trong những
năm gần đây — đặc biệt là trong bảy năm kể từ khi Viện Hàn lâm giới
thiệu dịch vụ phát trực tuyến dành riêng cho thành viên, Academy
Screening Room, thông qua đó các thành viên có thể xem phim tại nhà — số
lượng người tham dự các buổi chiếu này đã giảm đáng kể.
Theo
Viện Hàn lâm, tình trạng này thể hiện rõ nhất tại các buổi chiếu phim
sau khi công bố đề cử — “trung bình chỉ có năm thành viên tham dự các
buổi chiếu này trong hai năm qua,” tổ chức khẳng định trong thư gửi
thành viên — và mỗi buổi chiếu tiêu tốn hàng nghìn đôla. Vì vậy, Viện
Hàn lâm quyết định tiết kiệm nguồn lực bằng cách loại bỏ hoàn toàn các
buổi chiếu này.
Một số thành viên nói với The Hollywood Reporter
rằng họ rất phẫn nộ khi một tổ chức vốn dĩ dành riêng cho màn ảnh rộng
lại yêu cầu thành viên xem lại những bộ phim họ có thể đã bỏ lỡ trong
giai đoạn trước khi công bố đề cử trên màn ảnh nhỏ sau khi công bố đề
cử. Họ khẳng định rằng xem ở nhà không thể đáng giá đúng mức những bộ
phim được đề cử như
Frankenstein và
Avatar: Fire and Ash.
Nhưng
Viện Hàn lâm phản bác rằng các thành viên đã có rất nhiều cơ hội xem
những bộ phim đó trên màn ảnh rộng trước khi công bố đề cử, không chỉ
tại các buổi chiếu chính thức của Viện Hàn lâm hay tại các rạp chiếu
thương mại, mà còn thông qua các buổi chiếu quảng bá do hãng phim tổ
chức, mà hiện nay các hãng phim có thể thông báo lịch chiếu cho các
thành viên thông qua trang web dành riêng cho thành viên.
Toàn văn bức thư của Viện Hàn lâm gửi thành viên như sau:
Kính gửi các thành viên Viện Hàn lâm,
Cảm ơn sự tận tâm và
tham gia của quý vị trong mùa giải Oscar năm nay. Chúng tôi hy vọng tất
cả quý vị đã có thể theo dõi Lễ công bố đề cử Oscar tuần này. Đó là một
sự kiện lịch sử!
Trong vài tháng qua, chúng tôi rất vui mừng được
tổ chức hơn 300 buổi trình chiếu lần đầu các bộ phim đủ điều kiện tranh
giải Oscar cho các thành viên tại Los Angeles, khu vực Vịnh San
Francisco, New York và London. Những buổi chiếu này bao gồm các phim
được đề cử cũng như tất cả các phim truyện quốc tế lọt vào danh sách rút
gọn và các phim lọt vào danh sách rút gọn trong ba hạng mục phim ngắn
của chúng tôi. Xin chân thành cảm ơn tất cả các thành viên đã tham gia.
Ngoài
ra, chúng tôi đã tăng cường khả năng kết nối của các thành viên với các
buổi chiếu phim để quý vị xem xét (FYC) do các đối tác trong ngành tổ
chức thông qua lịch chiếu phim FYC trên trang web dành cho thành viên.
Thật tuyệt vời khi thấy sự cam kết từ các đối tác trong ngành trong việc
cung cấp thêm cơ hội cho các thành viên xem những bộ phim này trên màn
ảnh rộng. Nếu quý vị chưa đăng ký chức năng này, vui lòng thực hiện trên
trang web dành cho thành viên.
Do số lượng người tham dự các
buổi chiếu phim sau khi đề cử trong vài năm qua rất ít (trung bình chỉ
có năm thành viên tham dự trong hai năm gần đây), chúng tôi sẽ không
chiếu lại các phim này nữa. Xin lưu ý rằng, ngoài các buổi chiếu phim
FYC, tất cả các phim được đề cử đều có sẵn để xem trực tuyến tại Academy
Screening Room dành cho thành viên.
Cảm ơn quý vị đã tận dụng tất cả những cơ hội này — chúng tôi đánh giá cao sự ủng hộ và niềm đam mê xem phim của quý vị!
Trân trọng, Viện Hàn lâm |
| Neon giành được quyền phát hành ở Bắc Mỹ phim tiếp theo của Ryusuke Hamaguchi: All of a Sudden |

|
Từ trái qua: đạo diễn Ryusuke Hamaguchi, Virginie Efira và Tao Okamoto
|
Neon đã giành được quyền phát hành tại Bắc Mỹ cho bộ phim tiếp theo của Ryusuke Hamaguchi,
All of a Sudden, tác phẩm mới nhất của đạo diễn đứng sau bộ phim đoạt giải Oscar
Drive My Car, đang trong giai đoạn hậu kỳ.
Virginie
Efira và Tao Okamoto đóng vai chính trong phim, lần lượt vào vai người
đứng đầu một viện dưỡng lão ở Pháp và một đạo diễn sân khấu người Nhật
Bản. Hamaguchi viết kịch bản cùng với Léa Le Dimna, lấy cảm hứng từ
tuyển tập thư từ trao đổi có thật được xuất bản trong cuốn sách
When Life Suddenly Takes a Turn: Twenty Letters Between a Philosopher with Terminal Cancer and Medical Anthropologist của Makiko Miyano và Maho Isono.
David
Gauquié, Julien Deris, Jean-Luc Ormières và Renan Artukmaç sản xuất cho
Cinefrance Studios có trụ sở tại Paris, cùng với Hiroko Matsuda, Kosuke
Oshida và Yuji Sadai cho Office Shirous & Bitters End của Nhật Bản.
Bettina Brokemper cũng sản xuất cho Heimatfilm của Đức và Joseph
Rouschop cho Tarantula của Bỉ.
Phim gần đây nhất do Hamaguchi đạo diễn là
Evil Does Not Exist, đã thắng giải Sư Tử Bạc tại Liên hoan phim Venice năm 2023.
Cinefrance đã thay mặt cho các nhà làm phim đàm phán thỏa thuận.
| The Day She Returns tranh giải Berlinale của Hong Sang Soo đạt thỏa thuận phân phối tại Bắc Mỹ |

Cinema Guild đã giành được quyền phân phối tại Bắc Mỹ cho
The Day She Returns,
phim mới nhất của đạo diễn nổi tiếng người Hàn Quốc Hong Sang Soo. Bộ
phim ra mắt thế giới tại Liên hoan phim Berlin lần thứ 76, đánh dấu năm
thứ bảy liên tiếp đạo diễn Hong có phim tham dự Berlinale.
The Day She Returns
có sự tham gia của Song Sun Mi trong vai một nữ diễn viên đã tạm ngừng
diễn xuất sau khi kết hôn và ly hôn, và trở lại nghiệp diễn trong một bộ
phim độc lập.
Song Sun Mi đóng cùng với các cộng sự lâu năm Cho Yoon Hee (
The Day After) và Park Mi So (
Introduction).
Là
một nhà làm phim tài năng và sung sức, kể từ năm 1996 Hong Sang Soo đã
viết kịch bản và đạo diễn 34 phim truyện và nhiều phim ngắn.
The Day She Returns do Jeonwonsa Film Co của ông sản xuất.
Cinema Guild là nhà phân phối hàng đầu của điện ảnh thế giới về phim độc lập và phim tài liệu. Các tác phẩm sắp ra mắt bao gồm
What Does That Nature Say to You của Hong Sang Soo và
Dry Leaf của Aleksandre Koberidze.
Gần đây, công ty đã cho ra mắt chương trình chiếu lại các phim của João César Monteiro với bản phục chế 4K,
Fire of Wind của Marta Mateus,
The Ballad of Suzanne Césaire của Madeleine Hunt-Ehrlich,
By the Stream của Hong Sang Soo và chương trình chiếu lại các tác phẩm của nhà làm phim Luc Moullet thuộc Làn sóng điện ảnh mới Pháp.
Dịch: © Ngân Mai – Xuân Phong @Quaivatdienanh.com
Nguồn: The Hollywood Reporter và Variety