Điều này diễn ra sau một năm phá kỷ lục phòng vé trong nước, dẫn đầu bởi những bộ phim như Kokuho (được đề cử Oscar) và anime Demon Slayer: Kimetsu No Yaiba — Infinity Castle, trở thành phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại của Nhật Bản trên phạm vi quốc tế. Giờ đây, Nhật Bản giới thiệu một loạt phim truyện tại Berlin từ các nhà làm phim hàng đầu và những tài năng đang lên.

A New Dawn

Trong phần tranh giải có A New Dawn, phim hoạt hình đánh dấu tác phẩm điện ảnh đầu tay của đạo diễn Yoshitoshi Shinomiya. Họa sĩ đa tài theo phong cách Nhật Bản, nhà làm phim hoạt hình, người vẽ minh họa, nhà thiết kế nhân vật và biên kịch này có nhiều tác phẩm anime được Makoto Shinkai, đạo diễn của bộ phim ăn khách Your Name năm 2016, thực hiện.

Shinomiya, từng là đạo diễn đơn vị và nhà làm phim hoạt hình chính trong Your Name cũng như The Garden of Words của Shinkai, cho biết anh được truyền cảm hứng từ những bài học kinh nghiệm khi làm việc với một nhà làm phim bậc thầy. “Hồi đó, tôi muốn làm phim hoạt hình nhưng không biết bắt đầu từ đâu,” anh nói. “Được quan sát không gian làm việc tối giản của Shinkai, nơi anh ấy làm phim hoạt hình chỉ với một chiếc máy tính, là bài học tuyệt vời.

“Tác phẩm của tôi thường tập trung vào mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội cũng như những vấn đề phát sinh từ đó. Bộ phim này là kết quả của quá trình không ngừng nghiên cứu cách sử dụng phim hoạt hình để chuyển tải những chủ đề đó thành hình thức giải trí.”

Đội ngũ làm phim A New Dawn trong buổi phỏng vấn trên thảm đỏ Berlinale 2026, từ trái qua: Miyu Irino (lồng tiếng), đạo diễn Yoshitoshi Shinomiya, Riku Hagiwara (lồng tiếng)

A New Dawn xoay quanh chàng trai trẻ sống trong một nhà máy sản xuất pháo hoa bỏ hoang sắp bị phá dỡ. Anh quyết tâm làm sáng tỏ bí ẩn về loại pháo hoa huyền thoại do cha anh tạo ra trước khi ông biến mất và phóng nó lên trước khi nhà máy đóng cửa.

Nghĩ ra ý tưởng và viết kịch bản, Shinomiya cho biết nguồn cảm hứng đến từ cảm giác trân trọng mới mẻ dành cho phong cảnh Nhật Bản sau khi con anh chào đời. “Một ngày nọ, con tôi nhìn thấy ‘biển’ qua một khe hở trong rừng và hỏi tôi,” anh nhớ lại. “Ở nơi chúng tôi đang ở, lẽ ra không thể nhìn thấy biển. Nhìn chăm chú, hóa ra đó chỉ là một hàng tấm pin mặt trời.” Những thay đổi như vậy trong cảnh quan Nhật Bản có thể bị nhìn nhận tiêu cực, nhưng con tôi — một thành viên của thế hệ tiếp theo — đã đưa ra cách diễn giải mới mẻ, mà tôi thấy vô cùng ý nghĩa. Chính khoảnh khắc đó, câu chuyện của bộ phim bắt đầu tiến triển.”

Phong cách tươi mới

A New Dawn là xuất phẩm hợp tác giữa Asmik Ace và Studio Outrigger của Nhật Bản với Miyu Productions của Pháp, đơn vị từng thực hiện một số phim hoạt hình, bao gồm Ghost Cat Anzu đoạt giải thưởng năm 2024.

Chimney Town: Frozen in Time trình chiếu trong phần Generation Kplus

Việc hợp tác với Miyu đã giúp bộ phim có “phong cách hình ảnh mới mẻ”, Shinomiya cho biết: “Có những thách thức cần vượt qua về phong cách làm việc và chênh lệch múi giờ, nhưng Miyu đã chủ động đề xuất cách họ có thể đóng góp vào câu chuyện. Kết quả là, các cảnh quay được thực hiện dài hơn và chi tiết hơn so với kế hoạch ban đầu.”

Về mảng hoạt hình, Nhật Bản còn có thêm hai tác phẩm khác: Chimney Town: Frozen in Time của Yusuke Hirota và tác phẩm kinh điển Ninja Scroll năm 1993 của Kawajiri Yoshiaki.

Được trình chiếu trong phần Generation Kplus, Chimney Town: Frozen in Time là phần tiếp theo của Poupelle of Chimney Town, một trong những bộ phim ăn khách nhất Nhật Bản năm 2021. Bộ phim mới này, cũng dựa trên cuốn sách tranh nổi tiếng của Akihiro Nishino và được hãng phim hoạt hình huyền thoại Studio 4oC sản xuất, kể về các cuộc phiêu lưu tiếp theo của những đứa trẻ trong một thành phố ô nhiễm, đầy ống khói.

Ninja Scroll, trình chiếu trong phần Berlinale Classics, là anime kinh điển về một kiếm sĩ đánh thuê lang thang khắp Nhật Bản thời phong kiến

Ninja Scroll, trình chiếu trong phần Berlinale Classics, là anime kinh điển về một kiếm sĩ đánh thuê lang thang khắp Nhật Bản thời phong kiến. Bộ phim đã góp phần thúc đẩy bùng nổ hứng thú với hoạt hình Nhật Bản ở phương Tây vào những năm 1990, cùng với những tác phẩm như Ghost in the Shell, đặt nền móng cho anime không ngừng được quan tâm trên toàn thế giới.

Berlinale Classics cũng là nơi trình chiếu The Pornographers, phim hài khiêu dâm năm 1966 của đạo diễn Shohei Imamura về một người đàn ông trụ cột gia đình ở ngoại ô kiếm sống bằng cách tự làm phim khiêu dâm. Được coi là một trong những tác phẩm hay nhất và gây tranh cãi nhất của Imamura, từng nhiều lần đoạt giải Cành Cọ Vàng, bộ phim được trình chiếu lại với bản phục chế 4K mới và ra mắt thế giới tại Berlin.

“Những câu chuyện lớn”

Trong phần Panorama có Numb, tác phẩm mới nhất của đạo diễn Takuya Uchiyama. Nổi tiếng với phim kinh dị The Young Strangers năm 2024, Uchiyama đã viết kịch bản và đạo diễn bộ phim bán tự truyện này, với sự tham gia của nam diễn viên trẻ triển vọng Takumi Kitamura (Baka’s Identity) trong vai một chàng trai trở về quê hương ven biển nơi anh trải qua tuổi thơ bị ngược đãi và bị cha mẹ bỏ rơi.

Numb, tác phẩm mới nhất của đạo diễn Takuya Uchiyama là phim bán tự truyện, với sự tham gia của nam diễn viên trẻ triển vọng Takumi Kitamura trong vai một chàng trai trở về quê hương ven biển nơi anh trải qua tuổi thơ bị ngược đãi và bị cha mẹ bỏ rơi

Dàn diễn viên còn có sự góp mặt của các diễn viên kỳ cựu Rie Miyazawa (The Twilight Samurai) và Masatoshi Nagase (Kokuho). Uchiyama, đã quay Numb bằng phim 16mm để tạo cảm giác như phim tài liệu, miêu tả bộ phim là “câu chuyện lớn về một thế giới nhỏ.”

Trong phần Forum có hai tác phẩm Masayume của Nao Yoshigai và AnyMart của Yusuke Iwasaki. Masayume là phim tài liệu kết hợp giữa tư liệu gia đình, hoạt hình và nghệ thuật trình diễn. Phim xoay quanh đạo diễn Yoshigai, lui về một ngôi chùa Thiền tông để thương tiếc cái chết của mẹ mình, đã khiến cô mất cân bằng về tinh thần và thể chất. Phiên bản này được công chiếu lần đầu thế giới tại Berlin sau khi một bản dựng trước đó được chiếu tại Trung tâm Nghệ thuật Aichi của Nhật Bản năm 2024. Yoshigai, cũng là vũ công và biên đạo múa, đã được chọn tham dự Tuần lễ Đạo diễn Cannes năm 2019 với phim ngắn Grand Bouquet và Rotterdam năm 2022 với Shari.

AnyMart của Yusuke Iwasaki, được miêu tả là phim kinh dị phê phán xã hội, lấy bối cảnh một cửa hàng tiện lợi, được xem là mô hình thu nhỏ của xã hội Nhật Bản. Đây là phim truyện đầu tay của Iwasaki, một đạo diễn quảng cáo có phim ngắn kinh dị tâm lý Void từng được trình chiếu tại Liên hoan phim Rotterdam năm 2024. AnyMart được hãng phim Nothing New có trụ sở tại Tokyo sản xuất, hãng được thành lập năm 2022 để giúp các tài năng trẻ Nhật Bản vươn ra toàn cầu, và có sự tham gia của Shota Sometani, từng góp mặt trong Parasyte và 100 Meters.

Masayume của Nao Yoshigai là phim tài liệu kết hợp giữa tư liệu gia đình, hoạt hình và nghệ thuật trình diễn

Nhật Bản cũng được đại diện trong hai xuất phẩm hợp tác quốc tế: Narrative, trình chiếu trong phần Forum Expanded; và Sleep No More, trình chiếu trong Berlinale Special Midnight.

Narrative do nhà làm phim nổi tiếng người Thái Lan Anocha Suwichakornpong đạo diễn, dàn dựng một phiên tòa hư cấu sau vụ thảm sát người biểu tình ở Bangkok năm 2010, mà không ai phải chịu trách nhiệm. Đây là xuất phẩm hợp tác giữa các nhà sản xuất ở Thái Lan, Hàn Quốc và Nhật Bản, bao gồm Matataki Films có trụ sở tại Tokyo, do Anocha, Gohey Miyoshi và Paul Mori thành lập. Anocha từng có phim Come Here công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim Berlin Forum năm 2021.

Sleep No More là tác phẩm điện ảnh mới nhất của nhà làm phim người Indonesia Edwin, từng có phim Postcards From the Zoo tham gia tranh giải năm 2012. Bộ phim kinh dị kỳ ảo này do Atsuko Ohno tại Hassaku Labs của Nhật Bản đồng sản xuất, phần hình ảnh do Akiko Ashizawa, cộng tác viên thường xuyên của Kiyoshi Kurosawa, đảm nhiệm, và phần nhạc do Hiroyuki Nagashima sáng tác.

AnyMart là phim truyện đầu tay của Yusuke Iwasaki, được miêu tả là phim kinh dị phê phán xã hội, lấy bối cảnh một cửa hàng tiện lợi, được xem là mô hình thu nhỏ của xã hội Nhật Bản

Phim kể về hai chị em làm việc trong nhà máy và cuộc sống của họ bị đảo lộn khi một thế lực đen tối bắt đầu chiếm hữu thân xác của những người công nhân khác bị thiếu ngủ.