Danielle Brooks (phải) và Lewis Pullman dẫn chương trình công bố đề cử cho Giải Oscar lần thứ 98, tại Nhà hát Samuel Goldwyn ở Beverly Hills, California, Hoa Kỳ, ngày 22 tháng 1 năm 2026

Đề cử Oscar 2026 không chỉ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong mùa giải thưởng mà còn là một chốt kiểm tra văn hóa cho thấy cách Hollywood định nghĩa giá trị, tầm nhìn và tính hiển thị đương thời. Danh sách đề cử năm nay không mấy vang vọng thị hiếu quá khứ mà phản ánh sự thích nghi mang tính hệ thống rõ rệt — dàn đề cử được định hình bởi các vòng phản hồi thuật toán, cách kể chuyện toàn cầu hóa và khán giả năm phe bảy phái nhưng lớn tiếng thì thôi rồi.

Giải thưởng Viện Hàn lâm luôn là tấm gương phản chiếu những nỗi lo lắng và khát vọng của ngành công nghiệp điện ảnh. Năm 2026, tấm gương đó phản chiếu một hình ảnh phức tạp hơn: kỹ thuật điện ảnh va chạm với việc phân phối chịu sự chi phối của dữ liệu. Những phim được đề cử nhiều nhất năm nay — trong đó có các xuất phẩm lai được các nền tảng phát trực tuyến lớn và các hãng phim của doanh nghiệp công nghệ bỏ tiền sản xuất — không chỉ ra đời từ nỗi nhớ hay niềm đam mê của đạo diễn tác gia. Chúng đã được phòng thí nghiệm phân tích khán giả âm thầm thử nghiệm. Kết quả là một tập hợp các phim khéo léo cân bằng giữa nghệ thuật vốn chứa đựng rủi ro với thuật toán trơ tráo, tìm thấy sự tự tin trong cốt truyện dựa trên các mô hình tương tác trực tuyến.

Đạo diễn Ryan Coogler (phải) trên trường quay Sinners, bộ phim dẫn đầu danh sách đề cử Oscar 2026 với kỷ lục 16 đề cử

Thay đổi quan trọng ở dàn đề cử năm nay không chỉ ở ý nghĩa của cái đẹp. Mà còn mang tính cấu trúc. Hệ sinh thái sản xuất phim tranh giải Oscar đã tự tổ chức lại xung quanh phản hồi của người tiêu dùng theo thời gian thực. Con đường đến giải phim hay nhất giờ đây thường đi qua sự cộng hưởng — khả năng duy trì trò chuyện văn hóa trên nhiều nền tảng mạng xã hội của một bộ phim. Danh tiếng khi chiếu rạp từng mang lại tư cách tranh giải, giờ đây ảnh hưởng trên mạng xã hội mới cần. Không nhất thiết vậy nghĩa là điện ảnh mà chúng ta biết đã đến lúc cáo chung, nhưng nó có nghĩa là “điện ảnh của sự đồng thuận” đã thay thế “điện ảnh có sức thuyết phục”. Phim thắng giải không phải vì gây được tiếng vang lớn nhất, mà vì lưu hành được lâu nhất.

Xu hướng này vượt ra ngoài sự thống trị của dịch vụ phát trực tuyến. Thế nào là hình thức kể chuyện uy tín mới chính là vấn đề đang nổi lên. Trái ngược với những bộ phim chính kịch lịch sử trang trọng hay phim tiểu sử do nam giới dẫn dắt của vài thập kỷ trước, các đề cử hàng đầu năm nay mang tính cá nhân, đa dạng về sắc tộc và am hiểu công nghệ số. Hiểu rằng thu hút sự chú ý phải là cả hình thức lẫn chủ đề. Các đạo diễn coi bản sắc và hiện đại là hai chủ đề song song, sử dụng các thể loại lai ghép và lối kể chuyện phi tuyến tính để phản ánh kết cấu của cuộc sống đương đại. Trong khi thập niên 2010 đề cao đạo đức phân minh, thì năm 2026 lại đề cao sạn sỏi cảm xúc. Viện Hàn lâm đang gửi tín hiệu đến một thế hệ sáng tạo mới rằng để cho người ta mơ hồ thì mới bán được hàng — không phải nói doanh thu phòng vé, mà là đời sống văn hóa.

Chloe Zhao (phải) trên trường quay Hamnet

Chuyển biến này cũng phản ánh sự phân tán quyền lực của Hollywood. Các nền điện ảnh khu vực — từ Seoul đến Lagos đến São Paulo — đã trở thành một phần không thể thiếu trong các chiến dịch tiếp thị mùa giải Oscar. Không còn chỉ là những ứng cử viên phim nước ngoài nữa; mà là những trụ cột không thể thiếu trong ảnh hưởng của điện ảnh toàn cầu. Các đề cử năm 2026 phản ánh một thế giới mà các kênh phân phối không còn ưu tiên Los Angeles là thủ đô sáng tạo, mà chỉ là một mắt xích trong mạng lưới văn hóa rộng lớn hơn nhiều.

AI âm thầm đặt tay vào các đề cử năm nay là điều không thể bỏ qua. Một số bộ phim được đánh giá cao đã sử dụng các công cụ tạo sinh không phải để tạo hiệu ứng hình ảnh, mà để làm phong phú thêm cốt truyện — trình biên tập hỗ trợ chỉnh sửa thích ứng, thiết kế ý tưởng, hoặc thậm chí hiệu chỉnh cảm xúc. Đây là một bước tiến hướng tới mô hình làm phim phối hợp, trong đó kiểm soát sáng tạo được thay bằng phối hợp sáng tạo. Sự tán thành của Viện Hàn lâm dành cho những tác phẩm này không chỉ ngụ ý chấp nhận AI mà còn là chấp nhận rằng quá trình sáng tạo đã thay đổi vĩnh viễn. Từ giờ, câu hỏi triết học — điều gì tạo nên tính xác thực khi các thuật toán là một thành phần của tổng thể — sẽ ngày càng được đặt ra nhiều hơn.

Cảnh quay Train Dreams của Netflix

Nhìn từ góc độ kinh tế, sự thay đổi này cũng định nghĩa lại cách khai thác giá trị của một bộ phim. Giờ đây uy tín của mùa giải thưởng được chuyển hóa trực tiếp thành các chu kỳ kiếm tiền kỹ thuật số kéo dài: tăng lượt xem trực tuyến, cấp phép toàn cầu, và phân phối nhỏ lẻ trên các ứng dụng khu vực. Giải Oscar, từng là điểm cuối trong chiến lược phát hành của một hãng phim, giờ trở thành điểm giữa trong chiến lược thu hút sự chú ý. Đời sống văn hóa nối dài sau đó — các meme, video phân tích, thậm chí sáng tác do người hâm mộ tạo ra — mang lại lợi nhuận trên đầu tư (ROI) cao hơn so với doanh thu phòng vé truyền thống.

Tất cả những điều này được kết nối liền lạc bằng sự thay đổi lặng lẽ mà sâu sắc trong tâm lý khán giả. Người xem phim, nhà phê bình và nhà sáng tạo giờ đây cùng tồn tại trong cùng một hệ sinh thái kỹ thuật số, khiến giải Oscar ít tập trung vào tuyển chọn chuyên nghiệp mà thiên về căn chỉnh theo đám đông. Chưa bao giờ ranh giới giữa sức ảnh hưởng và giá trị lại mỏng manh và cộng sinh hơn thế. Cơ hội sáng tạo lớn nhất của Hollywood hiện nay không nằm ở việc thoát khỏi vòng lặp phản hồi đó, mà là ở việc đón nhận nó để soi lại mình — tạo ra nghệ thuật phù hợp với thuật toán chứ không phải là đầu hàng trước thuật toán.

Đạo diễn Paul Thomas Anderson chỉ đạo Leonardo DiCaprio và Benicio Del Toro trên trường quay One Battle After Another

Do đó, các đề cử năm 2026 không chỉ đơn thuần tôn vinh những bộ phim hay. Chúng mã hóa sự cân bằng mới giữa tầm nhìn nghệ thuật và độ chính xác của thuật toán, giữa nền dân chủ toàn cầu và bản sắc địa phương. Nếu trước đây Viện Hàn lâm từng tượng trưng cho sự trường tồn, thì giờ đây nó phản ánh tính thời sự — một hệ thống thích ứng, theo thời gian thực, với nền văn hóa mà nó hy vọng đại diện.

DANH SÁCH ĐỀ CỬ OSCAR 2026 Danielle Brooks và Lewis Pullman đã công bố các đề cử năm nay ở 24 hạng mục, bao gồm giải thưởng mới dành cho công tác tuyển chọn diễn viên, trong buổi giới thiệu phát sóng trực tiếp từ Nhà hát Samuel Goldwyn của Viện Hàn lâm. Sinners dẫn đầu danh sách đề cử Oscar 2026 với kỷ lục 16 đề cử, bao gồm phim hay nhất, đạo diễn xuất sắc nhất và kịch bản nguyên tác hay nhất. Jacob Elordi trong phim Frankenstein One Battle After Another cũng là một trong những phim được đề cử hàng đầu, với 13 đề cử, tiếp theo là Frankenstein, Marty Supreme và Sentimental Value mỗi phim chín đề cử. Cả năm phim này sẽ cùng tranh danh hiệu phim hay nhất với Bugonia, F1, Hamnet, The Secret Agent và Train Dreams. Trong số các hãng phim nhận được nhiều đề cử nhất là Warner Bros. với 30 đề cử (bao gồm Sinners và One Battle After Another), tiếp theo là Neon với 18 (bao gồm The Secret Agent và Sentimental Value) và Netflix với 16 (bao gồm Frankenstein và Train Dreams). Trong số những phim bị bỏ qua có Wicked: For Good, hoàn toàn trắng tay, trong khi Delroy Lindo và Kate Hudson lại nhận được những đề cử bất ngờ. Đạo diễn Josh Safdie (phải) và Timothée Chalamet trên trường quay Marty Supreme Năm nay, giải Oscar đã bổ sung một hạng mục mới, lần đầu tiên kể từ khi hạng mục phim hoạt hình hay nhất được giới thiệu vào năm 2002, nhằm vinh danh công tác tuyển chọn diễn viên xuất sắc nhất. Các đề cử cuối cùng do thành viên của nhánh đạo diễn chọn vai xác định. Hamnet, Marty Supreme, One Battle After Another, The Secret Agent và Sinners đã nhận được đề cử ở hạng mục này. Viện Hàn lâm cũng gây khó khăn hơn cho các thành viên trong việc bỏ phiếu ở các hạng mục mà họ chưa xem hết tất cả các phim được đề cử, bằng cách theo dõi việc xem phim thông qua ứng dụng Academy Screening Room dành riêng cho thành viên, và đối với các phim được xem ở những nơi khác, chẳng hạn như tại các buổi chiếu phim và liên hoan phim, các thành viên phải điền vào mẫu đơn ghi rõ thời gian và địa điểm họ xem phim. Lễ trao giải Oscar 2026, do Conan O’Brien dẫn chương trình năm thứ hai liên tiếp, sẽ được phát sóng trực tiếp trên ABC và Hulu từ Nhà hát Dolby ở Los Angeles vào chủ nhật, ngày 15 tháng 3, bắt đầu lúc 4 giờ chiều theo giờ Thái Bình Dương. Đạo diễn Joachim Trier (phải) trên trường quay Sentimental Value Phim hay nhất Bugonia (Focus Features); nhà sản xuất: Ed Guiney & Andrew Lowe, Yorgos Lanthimos, Emma Stone và Lars Knudsen F1 (Apple); nhà sản xuất: Chad Oman, Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner, Joseph Kosinski và Jerry Bruckheimer Frankenstein (Netflix); nhà sản xuất: Guillermo del Toro, J. Miles Dale và Scott Stuber Hamnet (Focus Features); nhà sản xuất: Liza Marshall, Pippa Harris, Nicolas Gonda, Steven Spielberg và Sam Mendes Marty Supreme (A24); nhà sản xuất: Eli Bush, Ronald Bronstein, Josh Safdie, Anthony Katagas và Timothée Chalamet One Battle After Another (Warner Bros.); nhà sản xuất: Adam Somner, Sara Murphy và Paul Thomas Anderson The Secret Agent (Neon); nhà sản xuất: Emilie Lesclaux Sentimental Value (Neon); nhà sản xuất: Maria Ekerhovd và Andrea Berentsen Ottmar Sinners (Warner Bros.); nhà sản xuất: Zinzi Coogler, Sev Ohanian và Ryan Coogler Train Dreams (Netflix); nhà sản xuất: Marissa McMahon, Teddy Schwarzman, Will Janowitz, Ashley Schlaifer và Michael Heimler Ethan Hawke trong phim Blue Moon Đạo diễn xuất sắc nhất Hamnet (Focus Features), Chloé Zhao Marty Supreme (A24), Josh Safdie One Battle After Another (Warner Bros.), Paul Thomas Anderson Sentimental Value (Neon), Joachim Trier Sinners (Warner Bros.), Ryan Coogler Nam diễn viên chính xuất sắc nhất Timothée Chalamet, Marty Supreme (A24) Leonardo DiCaprio, One Battle After Another (Warner Bros.) Ethan Hawke, Blue Moon (Sony Pictures Classics) Michael B. Jordan, Sinners (Warner Bros.) Wagner Moura, The Secret Agent (Neon) Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất Jessie Buckley, Hamnet (Focus Features) Rose Byrne, If I Had Legs I’d Kick You (A24) Kate Hudson, Song Sung Blue (Focus Features) Renate Reinsve, Sentimental Value (Neon) Emma Stone, Bugonia (Focus Features) Kate Hudson trong phim Song Sung Blue Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất Benicio Del Toro, One Battle After Another (Warner Bros.) Jacob Elordi, Frankenstein (Netflix) Delroy Lindo, Sinners (Warner Bros.) Sean Penn, One Battle After Another (Warner Bros.) Stellan Skarsgard, Sentimental Value (Neon) Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất Elle Fanning, Sentimental Value (Neon) Inga Ibsdotter Lilleaas, Sentimental Value (Neon) Amy Madigan, Weapons (Warner Bros.) Wunmi Mosaku, Sinners (Warner Bros.) Teyana Taylor, One Battle After Another (Warner Bros.) Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất Bugonia (Focus Features); Will Tracy Frankenstein (Netflix); Guillermo del Toro Hamnet (Focus Features); Chloé Zhao & Maggie O’Farrell One Battle After Another (Warner Bros.); Paul Thomas Anderson Train Dreams (Netflix); Clint Bentley & Greg Kwedar Little Amélie or the Character of Rain Kịch bản nguyên tác xuất sắc nhất Blue Moon (Sony Pictures Classics); Robert Kaplow It Was Just an Accident (Neon); Jafar Panahi; đồng biên kịch Nader Saïvar, Shadmehr Rastin, Mehdi Mahmoudian Marty Supreme (A24); Ronald Bronstein & Josh Safdie Sentimental Value (Neon); Eskil Vogt, Joachim Trier Sinners (Warner Bros.); Ryan Coogler Phim truyện hoạt hình xuất sắc nhất Arco (Neon); nhà sản xuất: Ugo Bienvenu, Félix de Givry, Sophie Mas và Natalie Portman Elio (Walt Disney); nhà sản xuất: Madeline Sharafian, Domee Shi, Adrian Molina và Mary Alice Drumm KPop Demon Hunters (Netflix); nhà sản xuất: Maggie Kang, Chris Appelhans và Michelle L.M. Wong Little Amélie or the Character of Rain (GKIDS); nhà sản xuất: Maïlys Vallade, Liane-Cho Han, Nidia Santiago và Henri Magalon Zootopia 2 (Walt Disney); nhà sản xuất: Jared Bush, Byron Howard và Yvett Merino Phim truyện quốc tế xuất sắc nhất Brazil, The Secret Agent Pháp, It Was Just an Accident Na Uy, Sentimental Value Tây Ban Nha, Sirat Tunisia, The Voice of Hind Rajab The Perfect Neighbor Phim tài liệu xuất sắc nhất The Alabama Solution (HBO Documentary Films); Andrew Jarecki và Charlotte Kaufman Come See Me in the Good Light (Apple); Ryan White, Jessica Hargrave, Tig Notaro và Stef Willen Cutting Through Rocks; Sara Khaki và Mohammadreza Eyni Mr. Nobody Against Putin (PINK); chờ xác định người nhận đề cử The Perfect Neighbor (Netflix); Geeta Gandbhir, Alisa Payne, Nikon Kwantu và Sam Bisbee Phim hoạt hình ngắn xuất sắc nhất Butterfly (Sacrebleu Productions); Florence Miailhe và Ron Dyens Forevergreen; Nathan Engelhardt và Jeremy Spears The Girl Who Cried Pearls (National Film Board of Canada); Chris Lavis và Maciek Szczerbowski Retirement Plan; John Kelly và Andrew Freedman The Three Sisters (Polydont Films/Rymanco Ventures); Konstantin Bronzit Phân vai xuất sắc nhất Hamnet (Focus Features); Nina Gold Marty Supreme (A24); Jennifer Venditti One Battle After Another (Warner Bros.); Cassandra Kulukundis The Secret Agent (Neon); Gabriel Domingues Sinners (Warner Bros.); Francine Maisler The Girl Who Cried Pearls Quay phim xuất sắc nhất Frankenstein (Netflix), Dan Laustsen Marty Supreme (A24), Darius Khondji One Battle After Another (Warner Bros.), Michael Bauman Sinners (Warner Bros.), Autumn Durald Arkapaw Train Dreams (Netflix), Adolpho Veloso Phục trang Avatar: Fire and Ash (Walt Disney); Deborah L. Scott Frankenstein (Netflix); Kate Hawley Hamnet (Focus Features); Malgosia Turzanska Marty Supreme (A24); Miyako Bellizzi Sinners (Warner Bros.); Ruth E. Carter Phim tài liệu ngắn xuất sắc nhất All the Empty Rooms (Netflix); Joshua Seftel và Conall Jones Armed Only With a Camera: The Life and Death of Brent Renaud (HBO); Craig Renaud và Juan Arredondo Children No More: “Were and Are Gone” (Sky); Hilla Medalia và Sheila Nevins The Devil Is Busy (HBO); Christalyn Hampton và Geeta Gandbhir Perfectly a Strangeness (Second Sight Pictures); Alison McAlpine F1 Biên tập phim xuất sắc nhất F1 (Apple); Stephen Mirrione Marty Supreme (A24); Ronald Bronstein và Josh Safdie One Battle After Another (Warner Bros.); Andy Jurgensen Sentimental Value (Neon); Olivier Bugge Coutté Sinners (Warner Bros.); Michael P. Shawver Phim ngắn xuất sắc nhất Butcher’s Stain (Tel Aviv University Steve Tisch School of Film and Television); Meyer Levinson-Blount và Oron Caspi A Friend of Dorothy; Lee Knight và James Dean Jane Austen’s Period Drama; Julia Aks và Steve Pinder The Singers (Netflix); Sam A. Davis and Jack Piatt Two People Exchanging Saliva (Canal+/The New Yorker); Alexandre Singh và Natalie Musteata Trang điểm và Làm tóc Frankenstein (Netflix); Mike Hill, Jordan Samuel và Cliona Furey Kokuho (GKIDS); Kyoko Toyokawa, Naomi Hibino và Tadashi Nishimatsu Sinners (Warner Bros.); Ken Diaz, Mike Fontaine và Shunika Terry The Smashing Machine (A24); Kazu Hiro, Glen Griffin và Bjoern Rehbein The Ugly Stepsister (Independent Film Company/Shudder); Thomas Foldberg và Anne Cathrine Sauerberg Kokuho Nhạc phim Bugonia (Focus Features); Jerskin Fendrix Frankenstein (Netflix); Alexandre Desplat Hamnet (Focus Features); Max Richter One Battle After Another (Warner Bros.); Jonny Greenwood Sinners (Warner Bros.); Ludwig Goransson Ca khúc trong phim “Dear Me”, Diane Warren: Relentless (MasterClass/Greenwich Entertainment); nhạc và lời Diane Warren “Golden”, KPop Demon Hunters (Netflix); nhạc và lời: EJAE, Mark Sonnenblick, Joong Gyu Kwak, Yu Han Lee, Hee Dong Nam, Jeong Hoon Seon và Teddy Park “I Lied to You”, Sinners (Warner Bros.); nhạc và lời: Raphael Saadiq và Ludwig Göransson “Sweet Dreams of Joy”, Viva Verdi!; nhạc và lời: Nicholas Pike “Train Dreams”, Train Dreams (Netflix); nhạc: Nick Cave và Bryce Dessner, lời hát: Nick Cave Thiết kế xuất phẩm Frankenstein (Netflix); dựng phim: Tamara Deverell; dựng cảnh: Shane Vieau Hamnet (Focus Features); dựng phim: Fiona Crombie; dựng cảnh: Alice Felton Marty Supreme (A24); dựng phim: Jack Fisk; dựng cảnh: Adam Willis One Battle After Another (Warner Bros.); dựng phim: Florencia Martin; dựng cảnh: Anthony Carlino Sinners (Warner Bros.); dựng phim: Hannah Beachler; dựng cảnh: Monique Champagne Avatar: Fire and Ash Âm thanh F1 (Apple); Gareth John, Al Nelson, Gwendolyn Yates Whittle, Gary A. Rizzo và Juan Peralta Frankenstein (Netflix); Greg Chapman, Nathan Robitaille, Nelson Ferreira, Christian Cooke và Brad Zoern One Battle After Another (Warner Bros.); José Antonio García, Christopher Scarabosio và Tony Villaflor Sinners (Warner Bros.); Chris Welcker, Benjamin A. Burtt, Felipe Pacheco, Brandon Proctor và Steve Boeddeker Sirat (Neon); Amanda Vil Hiệu ứng Avatar: Fire and Ash (Walt Disney); Joe Letteri, Richard Baneham, Eric Saindon và Daniel Barrett F1 (Apple); Ryan Tudhope, Nicolas Chevallier, Robert Harrington và Keith Dawson Jurassic World Rebirth (Universal); David Vickery, Stephen Aplin, Charmaine Chan và Neil Corbould The Lost Bus (Apple); Charlie Noble, David Zaretti, Russell Bowen và Brandon K. McLaughlin Sinners (Warner Bros.) Michael Ralla, Espen Nordahl, Guido Wolter và Donnie Dean