Hollywood đã mất một trong những thị trường phim sinh lợi nhất của mình. Không rõ liệu có bao giờ họ giành lại được không.
Phòng vé Trung Quốc từng là thị trường được các hãng phim Mỹ thèm muốn
đến mức đã sản xuất những bộ phim nhắm hẳn đối tượng khán giả này. Nhưng
trong bối cảnh điện ảnh hậu đại dịch, Hollywood đã không đạt được doanh
thu bán vé mạnh mẽ như trước với các bom tấn lớn nhất của mình — và
phần nào cũng là do ngày càng cạn duyên với các rạp chiếu Trung Quốc.

|
Các áp phích phim được trưng bày tại một rạp chiếu ở Thượng Hải, ngày 31 tháng 8 năm 2025
|
Hiệp định Điện ảnh Mỹ-Trung do chính phủ hai nước ký kết năm 2012 đảm
bảo mỗi năm có 34 phim Mỹ phát hành tại Trung Quốc. Hiệp định đó đã kết
thúc vào năm 2017 và chưa hề được gia hạn hoặc đàm phán lại. Đồng thời,
Trung Quốc bắt đầu mở rộng sản xuất phim nội địa và áp dụng các giai
đoạn không phim nhập khẩu để dành thị phần cho phim trong nước.
Thêm
vào đó là chính sách kiểm duyệt nghiêm ngặt từ Cục Quản lý Điện ảnh
Trung Quốc và căng thẳng chính trị Mỹ-Trung gần đây, khiến phim
Hollywood phải đối mặt với nhiều trở ngại để được phân phối tại quốc gia
này sau đại dịch Covid-19.
“Tôi nghĩ sự hào hứng đối với thị
trường lớn nhất thế giới và coi Trung Quốc là nơi luôn tạo ra thị trường
lớn hơn cho [sở hữu trí tuệ] của Mỹ là không chính xác,” Aynne Kokas,
giáo sư tại Đại học Virginia và tác giả cuốn sách
Hollywood Made in China, nói.
“[Có]
những hạn chế, trước hết liên quan đến kiểm soát nội dung và không chỉ
kiểm soát nội dung về mặt kiểm duyệt, mà còn về mặt kiểm soát các kênh
phân phối,” Kokas nói.

|
Một người phụ nữ chụp ảnh vé xem phim Zootopia 2 tại Bắc Kinh, ngày 7 tháng 12 năm 2025
|
Bà cho biết cục điện ảnh sẽ “đóng-mở đòn bẩy phân phối dựa trên nhu cầu
của thị trường.” Nếu phim nội địa Trung Quốc thành công, chính phủ sẽ
hạn chế phát hành phim nước ngoài. Ngược lại, nếu có khoảng trống trong
cung ứng phim hoặc doanh thu phòng vé không cao, thị trường sẽ được mở
rộng.
Năm 2019, có chín phim Mỹ thu về hơn 100 triệu đôla ở phòng vé Trung Quốc, trong đó
Avengers: Endgame của Disney và Marvel Studios thu về hơn 600 triệu đôla, theo dữ liệu từ Comscore.
Tuy
nhiên, trong năm năm qua, chỉ có 10 phim Mỹ thu về hơn 100 triệu đôla ở
Trung Quốc, và chỉ có hai phim vượt mốc 200 triệu đôla.
|
Phim Hollywood đạt doanh thu trên 100 triệu đôla tại Trung Quốc Tổng số phim mỗi năm | 2010–2025
Thỏa thuận hợp tác điện ảnh năm năm Trung-Mỹ, nhằm tăng cường chia sẻ doanh thu, đã hết hạn vào tháng 2 năm 2017.
|

Ngoại lệ là
Zootopia 2 của Disney, đã thu về con số kỷ lục 650 triệu đôla ở phòng vé Trung Quốc sau khi ra mắt năm 2025.
Các
nhà phân tích doanh thu phòng vé nói với CNBC rằng thành tích này có
thể chỉ là ngoại lệ và các hãng phim cũng như Phố Wall không nên kỳ vọng
doanh thu bán vé của các phim Mỹ sẽ đột ngột tăng trở lại ở khu vực
này, dù các phim chuỗi lớn tung ra trước mùa phim hè quan trọng.
Những gì thành công ở Mỹ không đảm bảo sẽ thành công ở Trung Quốc, bất chấp tiềm năng khán giả khổng lồ.
“Không chắc chắn có tương quan một-một giữa các chuỗi phim nổi tiếng ở Mỹ và các chuỗi phim nổi tiếng ở Trung Quốc,” Kokas nói.

|
Hai em nhỏ chụp ảnh bên cạnh bảng quảng cáo phim The Super Mario Bros. tại Thượng Hải, tháng 4 năm 2023
|
Trong một số trường hợp, đó là do khán giả Trung Quốc không có ấn tượng
hoài niệm. Kokas nhận xét bộ ba phim tiếp theo trong chuỗi phim
Star Wars
đã không thành công ở thị trường này vào năm 2015, vì các phần phim
trước đó từ chuỗi phim gốc và tiền truyện chưa từng được phát hành ở
Trung Quốc, vì vậy các phần phim sau không có sẵn lượng người hâm mộ.
Các
chuyên gia phân phối nói với CNBC rằng cục điện ảnh và khán giả Trung
Quốc có xu hướng thích phim hình ảnh hoành tráng và không mang tính
chính trị.
Những bộ phim đạt doanh thu tốt tại khu vực này kể từ đại dịch bao gồm các phần phim thuộc chuỗi
Fast & Furious, các phim
Jurassic World và các phim thuộc chuỗi
Godzilla và
King Kong.

|
Tác phẩm sắp đặt cho bộ phim The Super Mario Galaxy Movie được trưng bày tại Tam Lý Đồn Thái Cổ Lý ở Bắc Kinh, ngày 30 tháng 3 năm 2026
|
Dù doanh thu gần đây giảm sút, các hãng phim không nản lòng mà vẫn tiếp
tục ra mắt phim ở Trung Quốc. Một chuyên gia phân phối nói với CNBC rằng
Trung Quốc vẫn là cơ hội lớn về mặt doanh thu phòng vé cho phim Mỹ.
“Trung
Quốc vẫn là thành phần thiết yếu trong bất kỳ chiến lược quốc tế nào
của các hãng phim có trụ sở tại Mỹ vì tiềm năng thu về hàng trăm triệu
đôla ở đó từ nhu cầu không thể phủ nhận đối với phim bom tấn Hollywood,”
Paul Dergarabedian, trưởng bộ phận xu hướng thị trường tại Comscore,
cho biết.
The Super Mario Galaxy Movie của Universal là xuất phẩm Mỹ mới nhất gia nhập thị trường này.
Phim đầu tiên,
The Super Mario Bros. Movie, đã thu về hơn 1,3 tỉ đôla toàn cầu vào năm 2023, nhưng trong tổng số đó chỉ có 25 triệu đôla đến từ Trung Quốc.

|
Khán giả Trung Quốc có xu hướng thích phim hình ảnh hoành tráng và không mang tính chính trị. Ảnh: cảnh phim Mortal Kombat II, có trong danh sách phát hành ở Trung Quốc năm nay
|
Một chuyên gia phân phối nói với CNBC rằng các trò chơi điện tử, như loạt
Super Mario
của Nintendo, không phổ biến lắm ở Trung Quốc, có nghĩa là yếu tố hoài
niệm đã thúc đẩy bộ phim thu được 575 triệu đôla ở Bắc Mỹ lại không ăn
thua gì ở Trung Quốc.
Trong khi đó, tại Nhật Bản Super Mario là một biểu tượng văn hóa, bộ phim đã thu về 102 triệu đôla.
Tuy
nhiên, thị trường Trung Quốc vẫn giúp củng cố tổng doanh thu của một bộ
phim và tiềm năng tạo đột phá lớn. Vì vậy, các hãng vẫn sẵn sàng phát
hành phim chiếu rạp ở thị trường này.
Cũng nằm trong danh sách phát hành tại Trung Quốc năm nay là
Michael của Universal,
Mortal Kombat II của Warner Bros. và
The Devil Wears Prada 2 của Disney.

|
Toy Story 5 của Disney và Pixar có lẽ cũng sẽ ra mắt tại các rạp chiếu phim Trung Quốc trong năm nay
|
Do chính sách kiểm duyệt nghiêm ngặt của Trung Quốc, phim phải hoàn
chỉnh và qua kiểm duyệt mới được xem xét phát hành. Vì vậy, lịch chiếu
phim Hollywood tại Trung Quốc không cố định.
Nhưng các nhà phân tích doanh thu phòng vé dự đoán các phim như
Toy Story 5 của Disney và Pixar,
Dune: Part Three của Warner Bros., cũng như
Avengers: Doomsday của Disney và Marvel cũng sẽ ra mắt tại các rạp chiếu phim Trung Quốc trong năm nay.
Dịch: © Ngân Mai @Quaivatdienanh.com
Nguồn: CNBC