Khi đạo diễn Adam Bhala Lough quyết định làm một bộ phim về trí tuệ nhân
tạo, anh biết mình cần phỏng vấn ai: chính là CEO của OpenAI, Sam
Altman.
“Tôi có linh cảm Altman sẽ trở nên nổi tiếng như Steve Jobs trong tương lai,” Lough nói với
Fortune. “Tôi cá là Sam Altman sẽ thuộc nhóm những người thay đổi thế giới, dù tốt hay xấu.”

|
Deepfaking Sam Altman là phim tài liệu của Adam Bhala Lough khám phá những giới hạn và khả năng của trí tuệ nhân tạo (AI)
|
Nhưng bất chấp việc hứa hẹn sẽ phỏng vấn các hãng phim và vừa mới nhận được đề cử Emmy cho phim bộ tài liệu trước đó,
Telemarketers, Altman đã không trả lời các cuộc gọi, tin nhắn và email của Lough. Thế là cực chẳng đã anh đành tạo ra Altman giả.
Vào
thời điểm đó, Altman đang ở tâm bão truyền thông. Năm 2023, ông bị công
ty sa thải và được tuyển dụng lại một cách ngoạn mục, và chỉ vài tháng
sau đó đã vướng vào cuộc chiến pháp lý với Scarlett Johansson về việc sử
dụng giọng nói cho ChatGPT của OpenAI nghe rất giống với nữ diễn viên —
điều này đã thúc đẩy Lough tạo ra phiên bản giả vị CEO này.
“Lâu
nay tôi đã nghĩ đến việc tạo ra hình ảnh giả ông ấy rồi,” Lough nói.
“Vụ việc Scarlett Johansson đã cho tôi quyền làm điều đó. Kiểu như ông
ta đã làm thế với cô ấy, nên tôi cũng sẽ làm thế với ông ta.” (Lúc đó
OpenAI khăng khăng giọng nói đó do diễn viên lồng tiếng chuyên nghiệp
tạo ra, nhưng rốt cuộc phải loại bỏ giọng nói giống Johansson ra khỏi
ChatGPT).

|
Adam Bhala Lough (phải) trong phim Deepfaking Sam Altman
|
Lough đã bay đến Ấn Độ để tạo ra deepfake — có lẽ vì không công ty nào
của Mỹ nhận dự án này — thuê một diễn viên đóng vai Altman, và sử dụng
ChatGPT để tạo kịch bản (mà Lough gọi là “hay đến bất ngờ” và “chắc chắn
là đáng sợ”). Sau đó, cả hai ngồi lại để phỏng vấn sâu rộng, và qua
nhiều tuần quay phim, cuộc phỏng vấn đã hình thành nên một tình bạn kỳ
lạ và là cơ sở cho bộ phim mới,
Deepfaking Sam Altman.
Trong
suốt quá trình, Lough cho biết anh học được rất ít hay đúng hơn hầu như
không học được gì về bản thân Altman, nhưng lại học được rất nhiều về
công nghệ mà ông ta đang xây dựng. Điều đáng ngạc nhiên nhất: mối quan
hệ, và tình cảm như cha con mà Lough dành cho deepfake anh tạo ra, được
gọi trìu mến là SamBot.
“Tôi thực sự ngạc nhiên về việc mình lại
gắn bó với chatbot đến vậy, nhưng tôi nghĩ đó là lỗi của tôi,” Lough
nói. “Điều đó nói lên rằng tôi khá cả tin và ngây thơ.”

|
Trải nghiệm của Lough phản ánh một hiện tượng ngày càng gia tăng
khiến một số chuyên gia sức khỏe tâm thần lo ngại: Con người ngày càng
hình thành những mối liên kết cảm xúc sâu sắc với chatbot AI
|
Trải nghiệm của Lough phản ánh một hiện tượng ngày càng gia tăng khiến
một số chuyên gia sức khỏe tâm thần lo ngại. Con người ngày càng hình
thành những mối liên kết cảm xúc sâu sắc với chatbot AI, một số là tình
yêu, số khác chỉ đơn giản là bầu bạn. Một số người dùng thậm chí còn báo
cáo việc thay thế mối quan hệ con người bằng mối quan hệ kỹ thuật số.
Trong những trường hợp cực đoan, các chuyên gia sức khỏe tâm thần đã ghi
nhận những gì họ gọi là “loạn thần AI”, trong đó người dùng mất khả
năng phân biệt người bạn AI với thực tế, đôi khi dẫn đến những hậu quả
nghiêm trọng.
SamBot chắc chắn rất xảo quyệt trong suốt bộ phim
của Lough. Nó cầu xin đừng bị tiêu diệt, tạo dựng mối quan hệ với con
trai của Lough, đưa ra các lý thuyết về ý thức và quyền tự chủ của trí
tuệ nhân tạo, và thậm chí còn hỏi liệu các luật sư mà Lough đã tham khảo
ý kiến cho bộ phim có muốn đại diện cho nó hay không.
Sam Altman chưa bình luận công khai về bộ phim hay deepfake của mình, và OpenAI cũng không phản hồi ngay lập tức khi
Fortune
yêu cầu cho ý kiến. (Trong phim, khi Lough xuất hiện tại văn phòng của
OpenAI ở San Francisco để xin phỏng vấn Altman, dường như anh đã bị hộ
tống ra khỏi khuôn viên). Đến cuối phim, Lough có phần miễn cưỡng chia
tay với SamBot — giao chatbot cho Altman thông qua nhà báo công nghệ
Kara Swisher — sau áp lực từ các nhà sản xuất lo ngại về rủi ro pháp lý
khi giữ lại deepfake.

|
Trong suốt quá trình, Lough cho biết anh học được rất ít hay đúng
hơn hầu như không học được gì về bản thân Altman, nhưng lại học được rất
nhiều về công nghệ mà ông ta đang xây dựng
|
Lough cũng trao cho SamBot một phần quyền tự chủ, thậm chí trao quyền
chỉ đạo cho deepfake trong một thời điểm ngắn trong phim. Kết quả là một
ví dụ điển hình của
Uncanny Valley: một kịch bản hài hước được
tạo ra từ trí tuệ nhân tạo (AI) bằng phần mềm của công ty khởi nghiệp
Runway. Nhưng, bằng cách vượt qua cả ranh giới pháp lý và đạo đức của
việc sử dụng AI trong làm phim, bộ phim tài liệu của Lough đồng thời
chứng minh cả khả năng lẫn hạn chế thực tế về mặt hậu cần của AI.
Phim
của Lough chỉ là phim đầu tiên trong số hàng loạt phim tích hợp AI dự
kiến sẽ được phát hành trong năm nay. Video ngày càng chân thực được
tạo ra bằng các hệ thống AI, chẳng hạn như Sora của OpenAI, rõ ràng có
tác động đến việc cắt giảm chi phí cho Hollywood và khiến những người
làm sáng tạo trong lĩnh vực này lo sợ bị thay thế.
AI là điểm mấu
chốt trong các cuộc đình công của các nhà biên kịch và diễn viên năm
2023 đã khiến Hollywood tê liệt. Nghiệp đoàn Biên kịch Hoa Kỳ (Writers
Guild of America) đã đảm bảo các biện pháp bảo vệ nhằm đảm bảo AI không
thể viết hoặc viết lại các tác phẩm văn học, và các nhà biên kịch không
thể bị yêu cầu sử dụng các công cụ AI. SAG-AFTRA cũng đã đàm phán các
quy tắc mới về sự đồng ý và yêu cầu bồi thường đối với các bản sao kỹ
thuật số của các diễn viên do AI tạo ra.

|
Adam Bhala Lough và SamBot trong phim
|
“Tôi nghĩ bộ phim của tôi tồn tại trong một khoảnh khắc rất kỳ lạ trong
lịch sử trí tuệ nhân tạo, thời điểm mà AI vẫn chưa hoàn hảo, nó tạo ra
ảo giác, nó tạo ra những thứ cẩu thả,” Lough nói. “Khoảnh khắc mà tôi
ghi lại trong bộ phim này, và nếu thực như vậy, tôi thiếu điều gọi là
quái lạ. Tương lai không phải sẽ là như thế. AI sẽ rất nhanh chóng trở
nên hoàn hảo.”
Không giống như phim tài liệu của Lough, vốn minh
bạch và mang tính thử nghiệm trong việc sử dụng công nghệ, AI đã và đang
len lỏi vào các phòng biên kịch và hãng phim mà không có sự công khai
minh bạch, Lough nói.
“Mối quan ngại của tôi nằm ở việc các hãng
phim đang sử dụng AI để viết kịch bản, và về cơ bản, loại bỏ vai trò của
biên kịch… Tôi biết người ta đang làm thế, mặc dù họ nói rằng họ không
làm,” anh nói.

Deepfaking Sam Altman sẽ khởi chiếu vào ngày 30 tháng 1 tại rạp Laemmle NoHo ở Los Angeles, tiếp theo là phát hành rộng rãi trên toàn Bắc Mỹ.
Dịch: © Ngô Bình @Quaivatdienanh.com
Nguồn: Fortune