Nhưng trước thềm năm thứ 25 của hạng mục giải thưởng này, đã có một sự thay đổi đáng kể. Disney/Pixar đã ba năm không có chiến thắng, và Flow lên ngôi năm ngoái đánh dấu lần đầu tiên một bộ phim hoạt hình độc lập giành chiến thắng.

Arco là phim truyện đầu tay của công ty chế tác Remembers

Các đề cử năm 2026 tiếp tục xu hướng này: năm thứ hai liên tiếp hai phim hoạt hình độc lập — Arco, từ công ty chế tác Remembers, và Little Amélie or the Character of Rain, xuất phẩm hợp tác giữa Ikki Films và Maybe Movies — vào vòng tranh giải. Cả hai đều được công chiếu lần đầu tại Liên hoan phim Cannes 2025, mà các nhà sản xuất cho là chặng quan trọng trên con đường đến với giải thưởng Viện Hàn lâm.

“Phim độc lập như phim của chúng tôi mà nói thì phải có một sự nghiệp thành công ở các liên hoan phim,” Nidia Santiago, giám đốc điều hành Ikki Films và nhà sản xuất của Little Amélie nói. Sau Liên hoan phim Cannes, Little Amélie được GKIDS mua quyền phát hành, còn Neon mua lại Arco (công ty này cũng sở hữu bốn trong năm phim truyện quốc tế tranh giải — tất cả đều ra mắt tại Cannes).

Cả hai nhà phân phối đều đã thực hiện những chiến dịch quảng bá ấn tượng, đưa hai bộ phim hoạt hình với kinh phí khoảng 11 triệu đôla, tương đương 10% kinh phí của KPop Demon Hunters, cạnh tranh với các đối thủ lớn. GKIDS đã thành công trong việc đưa Little Amélie tranh giải phim truyện xuất sắc nhất tại Giải thưởng Annie công nhận thành tựu xuất sắc trong lĩnh vực hoạt hình, hạng mục vốn dành cho phim hãng lớn. “Họ tin rằng chúng tôi có thể cạnh tranh với KPop vì chúng tôi có một câu chuyện để kể,” giám đốc điều hành kiêm nhà sản xuất của Maybe Movies, Henri Magalon, cho biết.

Remembers, được Ugo Bienvenu và Félix de Givry thành lập năm 2018, đã sản xuất một số phim ngắn hoạt hình

Công ty Remembers được Ugo Bienvenu và Félix de Givry thành lập năm 2018. Arco là phim truyện đầu tay nhưng họ đã sản xuất một số phim ngắn hoạt hình. Họ cũng tạo quảng cáo hoạt hình cho các thương hiệu xa xỉ như Chanel và Hermès.

“Hơi giống Robin Hood, sử dụng các dự án thương mại để trả lương cho bản thân và tái đầu tư vào phim của chúng tôi,” De Givry nói. “Tôn chỉ của Remembers là như thế. Tiền là phương tiện chứ không phải mục đích, vậy mới hay.”

Little Amélie cũng là phim truyện đầu tiên của Ikki Films, mặc dù công ty đã sản xuất hơn chục phim ngắn kể từ khi thành lập vào năm 2011. “Phim ngắn của chúng tôi bán rất chạy ở nhiều quốc gia, tạo điều kiện cho chúng tôi tiếp tục sản xuất và phát triển các dự án khác,” Santiago nói. “Chúng tôi cũng đã đồng sản xuất phim truyện người thật đóng với các nước Mỹ Latinh.”

Một cảnh trong phim Little Amélie or the Character of Rain (GKIDS)

Công ty lâu đời nhất trong số này là Maybe Movies, được Magalon thành lập năm 2003, bắt đầu với các phim độc lập người thật đóng trước khi chuyển sang phim hoạt hình. Bộ phim đầu tiên của hãng, Ernest & Celestine (2012), cũng được đề cử Oscar. Little Amélie là phim truyện hoạt hình thứ sáu của hãng – nguồn thu chính cho đến nay, mặc dù hãng đang phát triển một phim bộ hoạt hình truyền hình ở giai đoạn cuối.

Bạn có thể tưởng là sau thành công vang dội tại Oscar, Remembers, Ikki Films và Maybe Movies sẽ tìm cách phát triển và mở rộng. Tuy nhiên, họ đều thống nhất quan điểm duy trì quy mô nhỏ là then chốt để thành công lâu bền.

“Chúng tôi không muốn trở nên to lớn. Chúng tôi chỉ muốn làm những bộ phim hay,” Bienvenu nói. “Mục tiêu của chúng tôi không phải là trở thành hãng phim lớn nhất — nếu không có câu chuyện để kể thì chúng tôi sẽ không sản xuất. Quan trọng là tìm ra điều cao cả hơn bản thân. Nếu tìm thấy, chúng tôi sẽ làm.”

Ikki Films đã sản xuất hơn chục phim ngắn kể từ khi thành lập vào năm 2011 và phim ngắn của họ bán rất chạy. Ảnh: cảnh từ phim hoạt hình ngắn Yuck, dài 3 phút của Ikki Films

“Với chúng tôi tự do là quan trọng,” Bienvenu nói.

“Chúng tôi luôn cố gắng duy trì ở mức độ thủ công, và muốn Remembers là một công ty do những người thợ thủ công điều hành,” De Givry nói thêm. “Chúng tôi có thể trở nên công nghiệp hơn và sản xuất nhiều hơn, nhưng như vậy nghĩa là kiểm soát sáng tạo giảm đi.”

“Chúng tôi muốn giữ quy mô nhỏ,” Magalon đồng ý. “Chúng tôi không có liên kết tài chính với bất kỳ hãng phim nào, cho phép chúng tôi có sự linh hoạt. Nếu cần một studio 3D, hoặc muốn hợp tác sản xuất ở châu Âu, đều có thể được. Amélie là lần đầu tiên chúng tôi sản xuất 100% tại Pháp. Rất thách thức về tài chính, nhưng được làm việc kề vai sát cánh có lợi lớn cho tất cả mọi người.”

Sự linh hoạt mà Magalon đề cập là lý do tại sao các công ty này tiếp tục phát đạt. Cả ba công ty này đều có nhóm nhỏ nòng cốt, có thể mở rộng và thu hẹp tùy theo yêu cầu của dự án. “Chúng tôi giống như chiếc đàn accordion,” Bienvenu nói, công ty Remembers của ông thường có 15-20 nhân viên, dù đã mở rộng lên đến 150 người trong quá trình sản xuất Arco. Ikki Films có đội ngũ cốt lõi gồm bốn người, bao gồm Santiago, và Maybe Movies chỉ có hai người. (Để so sánh, các đạo diễn của Zootopia 2 ước tính có khoảng 2.000 người đã đóng góp vào bộ phim trong hơn năm năm sản xuất.)

Bộ phim đầu tiên Maybe Movies sản xuất, Ernest & Celestine (2012), được đề cử Oscar

Santiago giải thích rằng “tùy vào dự án mà chúng tôi tìm kiếm các hãng phim cụ thể. Hoặc chúng tôi trực tiếp thuê các nhà làm phim tự do, bởi vì chúng tôi thích làm việc với các kỹ thuật độc đáo như hoạt hình stop-motion.” Các nhà đầu tư đã tiếp cận Santiago để phát triển công ty, nhưng cô đều từ chối.

“Nhận đầu tư nghĩa là tôi phải tập trung vào lợi nhuận hơn là nghệ thuật. Tôi muốn tiếp tục làm phim nghệ thuật,” Santiago nói. “Cấu trúc của chúng tôi cho chúng tôi rất nhiều tự do. Chúng tôi có thể làm các chủ đề kỳ lạ và những bộ phim mà chúng tôi yêu thích, những bộ phim mà chúng tôi thực sự tin tưởng có thể tìm được khán giả.”

Ngân sách lớn hơn không cám dỗ được họ. Magalon và Santiago cho rằng ngân sách ít đồng nghĩa với tự do nghệ thuật nhiều hơn, vậy sẽ tạo ra những bộ phim hay hơn.

“Nhận đầu tư nghĩa là tôi phải tập trung vào lợi nhuận hơn là nghệ thuật. Tôi muốn tiếp tục làm phim nghệ thuật,” Nidia Santiago nói

“Ngân sách càng lớn, càng nhiều người muốn thu hồi vốn,” Magalon nói. “Thế rồi câu chuyện sẽ bị bóp méo và quá nhiều người có tiếng nói.”

Hoặc, như Santiago đã nói, ngân sách ít ỏi “khiến công việc trở nên gần gũi hơn với con người.”