Xét theo số lượng các vụ nổ, tai nạn xe hơi và đấu súng trong trailer, bộ phim được thực hiện với kinh phí có thể sánh ngang với GDP của một đảo quốc nhỏ. Người viết sẽ không tiết lộ tựa phim, nhưng thực ra cũng chẳng ích gì — đến thời điểm này tháng sau, bộ phim (được rồi, tên phim là The Wrecking Crew) rất có thể đã biến mất vào vòng xoáy thuật toán của Prime Video, không bao giờ được nhắc đến nữa.

Jason Momoa và David Bautista trong phim The Wrecking Crew do Angel Manuel Soto đạo diễn, phát trên Prime Video

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Khi biết đến sự tồn tại của bộ phim mới của Momoa/Bautista — vì tính chất công việc, một phần trong đó là theo dõi mọi bộ phim mới ra mắt — người viết không khỏi nhớ lại vô số những bộ phim nổi tiếng khác trên các nền tảng phát trực tuyến đã nhanh chóng biến mất khỏi tâm trí công chúng.

Ví dụ, có ai biết Eddie Murphy đã đóng vai chính trong một phim hài hành động mới vào mùa hè năm ngoái có tựa là The Pickup? Hay John Cena và Idris Elba vào vai các nhà lãnh đạo thế giới buộc phải chạy trốn để bảo toàn mạng sống trong phim hài hành động mang tên Heads of State? Hoặc Mark Wahlberg đóng vai chính trong bản chuyển thể mới loạt truyện Parker nổi tiếng của tác giả Donald E. Westlake, do đạo diễn Shane Black, bậc thầy phim hài hành động của Hollywood, chỉ đạo? Còn Fountain of Youth, cuộc phiêu lưu vòng quanh thế giới với sự tham gia của John Krasinski và Natalie Portman thì sao? Hay Swiped, có sự góp mặt của Lily James trong một bộ phim ly kỳ về thế giới công nghệ giống như Social Network, kể về sự trỗi dậy của ứng dụng hẹn hò Bumble?

Eddie Murphy và Pete Davidson trong phim hài hành động The Pickup trên Prime Video

Có những phim mới với sự tham gia của Will Ferrell và Reese Witherspoon, Jamie Foxx và Cameron Diaz, Nicole Kidman và Matthew Macfadyen, Julianne Moore và Sydney Sweeney, George Clooney và Brad Pitt. Jack Black đóng vai ông già Noel! Melissa McCarthy gặp thần đèn! Đây đều là những phim thực sự đã ra mắt trong vài năm qua, chứ không phải những trò đùa giả tạo kiểu 30 Rock.

Tuy nhiên, bất chấp dàn sao nổi tiếng, ý tưởng dễ tiếp cận khán giả, kinh phí dồi dào và sức mạnh tập thể của ngành công nghiệp điện ảnh đứng sau, tất cả những tác phẩm này và nhiều tác phẩm khác nữa đều thuộc một thể loại điện ảnh mới trong kỷ nguyên phát trực tuyến mà người viết gọi là “Phim Lỗ Đen” (Black Hole Movies). Chúng chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn ngủi rồi biến mất hút vào hư không không bao giờ quay lại. Tuy nhiên, chúng không phải là những sản phẩm ngẫu nhiên hay kế hoạch rửa tiền. Các dịch vụ phát trực tuyến bỏ thời gian và tiền bạc để thực hiện những dự án này từ đầu hoặc mua lại chúng để phân phối sau khi chúng đã được tự bỏ tiền làm phim độc lập. Nhưng sau đó, họ phát hành chúng ra thị trường mà hầu như không gây được tiếng vang nào. Tại sao?

Fountain of Youth, cuộc phiêu lưu vòng quanh thế giới với sự tham gia của John Krasinski và Natalie Portman do Guy Ritchie chỉ đạo

Có lẽ là vì những người đăng ký thuê bao như bạn đọc và người viết vẫn tiếp tục xem chúng, dù có thể chỉ là tiếng ồn nền trong lúc chúng ta gấp quần áo hoặc nấu ăn. Đối với các dịch vụ phát trực tuyến, chừng đó là đủ để được tính là lượt xem, và đối với khán giả, chừng đó là đủ để họ tiếp tục trả thêm vài USD mỗi tháng cho niềm vui nửa vời của giải trí vô bổ. Thế nhưng, sự tồn tại của “Phim Lỗ Đen” — lãng phí tài năng, tiền bạc, công sức và thời gian — vừa kỳ lạ vừa xúc phạm đến chính khái niệm phim ảnh.

Chỉ có chút ít hoạt động tiếp thị trước khi phát hành phim, và các bộ phim có thể chỉ xuất hiện trên trang chủ của người đăng ký trong tích tắc. Một vài bộ phim hiếm hoi được công chiếu tại liên hoan phim mà người xem không để ý đến. Phim hài tội phạm Wolfs của Clooney và Pitt ra mắt Liên hoan phim Venice năm 2024 trước khi nhanh chóng biến mất vào danh mục của Apple TV, trong khi Swiped ra mắt thế giới tại Liên hoan phim quốc tế Toronto vào tháng 9 năm ngoái, và chỉ vài ngày sau đó được phát hành trên Disney+ Canada.

Tuy nhiên, phần lớn các bộ phim ra mắt rầm rộ khi biến mất thì mất tăm mất tích, chỉ tồn tại để làm giàu thêm cho kho phim khổng lồ của các dịch vụ phát trực tuyến. Các dịch vụ lớn nhất đang lao vào cuộc chiến giành giật người xem trên toàn thế giới, mỗi dịch vụ đều tin rằng hễ có phim là có thể thu hút tất cả mọi người, bất kỳ phim nào, khớp được một vài từ khóa thân thiện với tối ưu hóa công cụ tìm kiếm.

John Cena, Jack Quaid và Idris Elba trong Heads of State

Nhìn chung, đây không phải là những tác phẩm đạt chuẩn Oscar, loại phim dành cho người trưởng thành mà khán giả đang mong chờ khi các hãng phim truyền thống của Hollywood ngày càng hướng đến phim bom tấn ăn khách. Nhưng chúng cũng không phải là những bộ phim rẻ tiền phát hành trực tiếp video, như những bộ phim bụi bặm với các ngôi sao hành động đã hết thời từng tràn ngập truyền hình cáp và kệ DVD giảm giá của các siêu thị Walmart địa phương. Đa phần Phim Lỗ Đen là những tác phẩm được sản xuất bài bản, kinh phí cao, có sự tham gia của các ngôi sao, mà mới cách đây vài năm còn thu hút được đông đảo khán giả tại các rạp chiếu phim. Hơn nữa: chúng từng giúp các rạp chiếu phim tồn tại.

Trong một thời gian dài, sức khỏe của phòng vé phụ thuộc vào sự đa dạng. Bạn có những siêu phẩm bom tấn như Mission: Impossible và Transformers, nhưng cũng có phim hài lãng mạn, phim kinh dị gai góc, phim phiêu lưu nhẹ nhàng, phim tình cảm gợi cảm, v.v... Nếu bạn không thể mua vé xem phim mới ra mắt trong tuần — hoặc đơn giản là không quan tâm đến những bộ phim như vậy — thì vẫn có những lựa chọn khác ngay bên cạnh.

Lily James vai Whitney Wolfe Herd trong phim Swiped

Đây là một thí nghiệm thú vị: hãy chọn bất kỳ cuối tuần nào ngẫu nhiên từ một thập kỷ trước, và bạn có thể nhận thấy sự đa dạng hóa đơn giản như vậy đã giúp vực dậy thị trường phim chiếu rạp như thế nào. Lấy ví dụ cuối tuần thứ hai của tháng 3 năm 2015, doanh thu phòng vé được dẫn dắt bằng một hiện tượng đương đại quen thuộc: bản làm lại phim hoạt hình Disney phiên bản người thật đóng (trong trường hợp này là Cinderella). Nhưng ngay kế bộ phim ăn khách đó là phim hài của Will Ferrell/Kevin Hart, một phim ly kỳ về kẻ lừa đảo của Will Smith/Margot Robbie, một phim chính kịch thể thao của Kevin Costner, và một phim hành động của Liam Neeson.

Ngày nay, năm hãng phim lớn của Hollywood (Warner Bros. Discovery, Universal, Sony, Paramount và Disney) hoặc đã ngừng sản xuất những bộ phim có rủi ro thấp như vậy, hoặc đã chuyển thẳng chúng lên các dịch vụ phát trực tuyến mà họ sở hữu, chẳng hạn như Disney+, Paramount+ hoặc HBO Max của Warner (về cơ bản là Crave, đối với bạn đọc ở Canada). Trong khi đó, các dịch vụ phát trực tuyến không có hoạt động kinh doanh chiếu rạp đáng kể (Netflix, Prime, Apple TV) lại bằng lòng với việc không ngừng tung ra phim “bom tấn” để tạo ấn tượng về một dòng chảy nội dung hấp dẫn. Nhưng hiệu quả thực tế chỉ là làm khán giả chết ngộp.

Reese Witherspoon (trái) và Will Ferrell trong một cảnh từ bộ phim You’re Cordially Invited, hiện đang được phát trên Amazon Prime Video

Tất nhiên, bạn có thể ở nhà thay vì đến rạp vì có quá nhiều thứ thoải mái xem trên ghế sofa — nhưng, nói thật, bạn sẽ chỉ mãi lướt qua vô số lựa chọn đó. Nếu may mắn, bạn sẽ ngủ gật giữa chừng một bộ phim mà bạn sẽ không bao giờ xem tiếp. Một bộ phim dùng một lần này rồi lại được thay thế bằng một bộ phim khác.

Cách đây không lâu, khi một bộ phim dở tệ ra rạp và thất bại thảm hại, nó vẫn có tác động nhất định đến văn hóa đại chúng. Ngày nay, chúng bị lãng quên hoàn toàn.

Tất nhiên, chẳng ai tiếc nuối khi, ví dụ, bộ phim hài hành động Playdate của Kevin James và Alan Ritchson bị chìm nghỉm (hãy tìm kiếm nó trên Prime nếu bạn dám). Nhưng khi các rạp chiếu phim phải vật lộn để duy trì hoạt động với lượng phim ít ỏi mà họ nhận được, và khi khán giả xem phim trực tuyến bị ngập tràn những bộ phim kém chất lượng hơn nữa, thật dễ thấy rằng một ngày nào đó rất sớm thôi, chúng ta sẽ khao khát những bộ phim dở tệ nhưng mang đến cảm giác chân thực. Và tình hình chỉ càng trở nên tồi tệ hơn khi Netflix hoặc Paramount thâu tóm Warner Bros., hoặc một vụ sáp nhập khác xảy ra để siết chặt hệ thống hơn nữa.

Từ trái qua: Josh O’Connor, Daniel Craig và Mila Kunis trong Wake Up Dead Man của Netflix

Ai là người phải chịu trách nhiệm cho mớ hỗn độn này? Chúng ta có thể bắt đầu với các ngôi sao, những người dường như quá háo hức với việc kiếm tiền dễ mà không buồn tìm hiểu xem liệu có ai thực sự xem tác phẩm của mình không (Cena dường như là người phạm lỗi nhiều nhất ở đây, nhưng anh có rất nhiều đối thủ cạnh tranh). Nhưng mặt khác, ở đâu có tiền ở đó có tài năng, và hiện tại, đó là lĩnh vực phát trực tuyến.

Một số dịch vụ có thành tích tốt hơn những dịch vụ khác. Netflix, dù có rất nhiều nội dung tầm thường được tải lên máy chủ của mình nhờ được nhượng quyền nội dung từ các công ty sản xuất khác, phần lớn vẫn đầu tư công sức và tâm huyết vào các bộ phim do chính họ sản xuất — đảm bảo những tựa phim như Wake Up Dead Man và Frankenstein được xếp hạng cao trên màn hình chính của người đăng ký trên toàn thế giới. Tuy không nhiều, nhưng vẫn hơn Prime, vốn hoạt động theo kiểu bơm thổi giá rồi bán tháo.

Priyanka Chopra Jonas và Karl Urban trong The Bluff

Ngay khi đang viết bài này, người viết nhận được thông cáo báo chí nửa vời từ dịch vụ phát trực tuyến thuộc sở hữu của Amazon về một bộ phim cướp biển mới của Priyanka Chopra Jonas và Karl Urban có tên là The Bluff. Phim sẽ ra mắt vào khoảng cuối tháng 2. Nhưng đừng lo lắng về chi tiết. Người viết tin chắc bạn sẽ không bao giờ thấy hoặc nghe về nó nữa.