Có một cảnh trong bộ phim The Departed năm 2006 của Martin Scorsese đóng vai trò bước ngoặt trong câu chuyện về nam tính hiện đại trên màn ảnh. Cảnh đó như sau:

Leonardo DiCaprio vào vai Billy Costigan, cảnh sát chìm ở Boston đã thâm nhập vào băng đảng Mafia. Anh ta gầy nhưng khỏe mạnh, bốc đồng nhưng lịch lãm, hốc hác, mệt mỏi và thông minh hơn tất cả mọi người. Không phải bản năng bị kìm hãm thúc đẩy anh ta chinh phục hay làm điều đúng đắn – đối với anh, đó là chuyện cá nhân. Giống như nhiều người trong chúng ta, dư âm của những tổn thương cá nhân mới là điều thúc đẩy anh. Đến giữa phim, anh thấy mình rơi vào tình thế khó khăn, có nguy cơ khiến danh phận thực sự của anh bị xóa sổ hoàn toàn.

Để tìm nơi nương náu, anh chạy trong mưa đến nhà Madolyn Madden, vị bác sĩ tâm thần do Vera Farmiga diễn xuất rạng rỡ. Billy không thể giải thích mình thực sự là ai. Thay vào đó, cơ thể anh tự kể câu chuyện. Anh giữ khoảng cách, căng thẳng, cô đơn, kích thích, lạc lõng.

Madolyn pha cho anh một tách trà, rồi quan sát anh, vẻ mặt bồn chồn. “Phải nói là sự yếu đuối của anh thực sự khiến tôi sợ hãi,” cô nói. “Có thật là anh yếu đuối không?”

Billy dừng lại một giây, kiểm điểm bản thân, rồi trả lời, “Tôi nghĩ là có.”

DiCaprio nói câu thoại với vẻ thầm ngạc nhiên. Chúng ta thấy anh đã được khai sáng, và vì vậy chúng ta tin rằng giờ đây chúng ta đang nhìn thấy con người thật của anh. Chúng ta nhận ra sự yếu đuối thực sự. Thế này đây. Và cơn yếu đuối thúc đẩy Billy tiến về phía Madolyn, cơ thể anh chuyển động chậm rãi như một chiếc roi quất ngang qua căn bếp của cô. Khi họ hôn nhau, chúng ta gần như chết lặng. Còn hơn cả nụ hôn bình thường bởi vì Billy đã được biến thành một hình mẫu điện ảnh mới, một người đàn ông mà giờ đây chúng ta có thể nhận ra là nguyên mẫu của ngôi sao nam “tiến hóa”.

Thế rồi xuất hiện khái niệm “bạn trai trên mạng”. Cụm từ này mang một chút ẩn ý, nhưng hiện tượng thì đã thực sự ăn sâu vào văn hóa của chúng ta. Những nam diễn viên chính ngày nay không còn là thần tượng không thể với tới. Họ giống như người thật, những người rất đặc biệt, chỉ cách tầm với của chúng ta một chút thôi. Họ vẫn là những người đàn ông trong mơ, đúng vậy, nhưng mang hình dáng của người bạn trai: dễ gần, tốt bụng, dễ tổn thương và dễ nhận ra là con người. Xem những người đàn ông này diễn xuất trên màn ảnh thôi là chưa đủ. Chúng ta muốn hiểu họ, cảm xúc của họ, điều gì khiến họ hứng thú. Chúng ta theo dõi danh sách nhạc của họ, những cuộc chia tay của họ, thói quen chăm sóc da của họ.

Internet là môi trường hoàn hảo để tạo dựng các mối quan hệ ảo vì nó dựa trên ảo tưởng và dễ dàng tiếp cận. Và nhờ các dịch vụ phát trực tuyến, Instagram, YouTube, v.v., chúng ta có thể xem đi xem lại những khoảnh khắc yêu thích từ những bộ phim mình yêu thích.

Nói thật nhé: Khi Tom Cruise chân đi tất và mặc áo sơ mi trượt trên sàn nhà trong phim Risky Business, anh không hề quyến rũ. Nhưng hãng phim đã quảng bá anh như món quà của Chúa dành cho phụ nữ. Có lẽ chúng ta tin vì chẳng có nhiều lựa chọn thay thế. Chuyện này khiến người ta nhớ đến một biểu tượng đàn ông gợi cảm khác, Marlon Brando. Trong phim A Streetcar Named Desire ông nói giọng mũi và có hơi kỳ lạ, nhưng chúng ta vẫn thấy ông rất nam tính. Và Cruise cũng vậy, dù mọi khía cạnh trong hình ảnh của anh đều được điều chỉnh: chiều cao khiêm tốn của anh được khắc phục tối đa trong các bức ảnh báo chí, sự mãnh liệt đáng lo ngại của anh được định hình lại thành tham vọng.

Cách tiếp cận giờ đây đã thay đổi, khác biệt giữa tư thế được trau chuốt của một ngôi sao nam và sự hiện diện không che đậy của anh ta cũng chính là câu chuyện về cách mà nam tính trở nên vừa biểu cảm vừa an toàn. “Đại trượng phu” không có nghĩa là sự thống trị, mà là sự hiện diện, sự chân thành và tính xác thực.

Tuy nhiên, bất kỳ màn trình diễn nào thể hiện tính xác thực đều đáng ngờ — và xét cho cùng, đây đều là những diễn viên xuất sắc. Có một ranh giới mong manh giữa người đàn ông không xấu hổ bộc lộ cảm xúc và người đàn ông đòi hỏi được an ủi. Người trước quyến rũ; người sau kém cỏi. Người bạn trai trên mạng lý tưởng không muốn được mẹ chăm sóc. Anh ấy đã có mẹ rồi, và anh ấy yêu thương mẹ mình.

Sự tiến hóa từ câu trả lời run rẩy “Tôi nghĩ là có…” của DiCaprio đến khoảnh khắc im lặng đẫm nước mắt của Paul Mescal và những vết thương lòng của Jeremy Allen White đã phác họa một sự chuyển dịch văn hóa sâu sắc. Liệu sự chuyển dịch đó có thật không?

Giống như DiCaprio trong phim The Departed, những nam diễn viên chính ngày từ sâu thẳm tâm hồn mình nay ngước nhìn lên. Với sự khiêm nhường, xúc động và vẻ đẹp riêng, họ trả lời, “Tôi nghĩ là có.”

Chúng ta hy vọng đó là thật. Vì vậy, chúng ta tiếp tục theo dõi.

Diễn viên chính…

JONATHAN BAILEY
Ngôi sao đa tài

Một ngày sau khi tạp chí Time vinh danh Jonathan Bailey là một trong những “ngôi sao đang lên có ảnh hưởng nhất thế giới”, một tháng trước khi anh được bình chọn là Người đàn ông quyến rũ nhất năm 2025 của tạp chí People, và bảy tuần trước khi anh tái hiện vai diễn Fiyero trong vở nhạc kịch Wicked: For Good. Nhưng hiện tại, nam diễn viên 37 tuổi chỉ có một điều trong đầu: “Tôi thích tắm bồn,” Bailey nói.

AUSTIN BUTLER
Diễn kiểu nhập vai

James Dean trong East of Eden, Robert Redford và Paul Newman trong Butch Cassidy and the Sundance Kid, Montgomery Clift trong bất cứ vai diễn nào — Austin Butler nói về họ với sự kính trọng và hoài niệm về điều mà anh chưa từng có được. “Những ngày người đời không biết bạn? Tôi khao khát thời gian đó.”

GLEN POWELL
Ngôi sao của Texas

Gia đình Glen Powell có câu cửa miệng, đặc trưng Texas, cảnh báo về sự kiêu ngạo: “Đừng nhảy múa trước khi bạn vào được đích.” Nhiều năm trước, Powell cuối cùng đã đạt được thành công trong sự nghiệp mà anh đã theo đuổi từ lâu — nhưng vẫn vậy, “Tôi không cảm thấy mình đã vào được đích,” anh nói, chú chó nhỏ lông xù Brisket nằm trên đùi anh. “Tiếp tục chơi là điều tôi hướng đến. Ngay khi bạn cảm thấy mình đã thành công, đó lại là khởi đầu của sự kết thúc.”

MICHAEL B. JORDAN
Tâm hồn già dặn

“Đã bao giờ đến Cluck-U Chicken chưa?” Michael B. Jordan hỏi. Anh đang trên đường đến buổi chụp ảnh cho ấn phẩm Hollywood của Vanity Fair ở London, nhưng anh không giấu được nỗi thèm nhớ quán cánh gà yêu thích của mình khi người viết nói mình đến từ South Orange, New Jersey — cách Newark, nơi Jordan lớn lên, không xa. “Lâu lắm rồi tôi không đến đó,” anh nói một cách tiếc nuối. “Đó là quán ruột của tôi.”

CALLUM TURNER
Chàng trai nhà bên

Có một vẻ bình thường dễ mến ở Callum Turner, chàng trai người Anh tinh nghịch có đôi mắt xám xanh trùng màu với chiếc áo khoác thể thao khóa kéo của anh. Đôi mắt ấy nheo lại khi anh mỉm cười, vụng về điều chỉnh góc máy quay Zoom và lịch sự đuổi một nhân viên khách sạn ra khỏi căn phòng suite sạch sẽ ở Los Angeles nơi anh đang ngồi. Dù khiêm tốn nhưng cũng có phần tinh nghịch, Turner nói chuyện rất tự nhiên đến nỗi phải mất một lúc mới nhận ra khi anh ấy nói về việc nhắn tin với “Daniel” tức là Daniel Day-Lewis.

HARRIS DICKINSON
Đạo diễn tác gia

Trên màn ảnh, Harris Dickinson đã sánh vai với Angelina Jolie (Maleficent: Mistress of Evil) và Ralph Fiennes (The King’s Man). Tuy nhiên, ngoài đời, anh lại khá nhút nhát. Khi Triangle of Sadness năm 2022 – bộ phim đoạt Cành Cọ Vàng đưa tên tuổi anh – và Urchin năm nay, tác phẩm đầu tay của anh với vai trò đạo diễn về một kẻ lang thang nghiện ma túy, đều nhận được những tràng pháo tay nhiệt liệt tại Liên hoan phim Cannes, Dickinson cảm thấy sự đón nhận đó “khá phiền”.

LAKEITH STANFIELD
Người tiên phong

Như một bóng ma, LaKeith Stanfield từ đằng sau một cây cột hiện ra: cao lớn và gầy gò, đầu đội chiếc mũ Yankees, chân đi giày lười Gucci, vẻ mặt ranh mãnh. Đó là khoảnh khắc hoàn hảo đậm chất LaKeith Stanfield — thú vị và có chút rùng rợn, gợi nhớ đến vai diễn Andre, nhân vật bị ám ảnh trong phim Get Out của Jordan Peele, có lẽ là bộ phim có công lớn nhất trong việc đưa tên tuổi Stanfield lên tầm cao mới.

RIZ AHMED
Triết gia

Riz Ahmed nổi lên thành nam chính không phải là chuyện một sớm một chiều. “Tôi nghĩ một số sự nghiệp có khoảnh khắc mang tính bước ngoặt, giống như tàu vũ trụ phóng lên,” Ahmed nói với tôi. “Và tôi nghĩ những sự nghiệp khác thì xây dựng dần dần. Còn đâu hầu hết các sự nghiệp bất định, giống như chuyến tàu lượn siêu tốc.”

ANDREW GARFIELD
Kiểu người mạnh mẽ, nhạy cảm

Andrew Garfield đang cố nhớ xem mình ăn gì bữa trưa — chuyện này quan trọng lắm vì anh đang cố nghĩ xem tối nay ăn gì. Và càng quan trọng vì nam diễn viên 42 tuổi này là Người Nhện — liên tục tham gia hết dự án nổi tiếng này đến dự án nổi tiếng khác và phải giữ dáng thon gọn.

PAUL MESCAL
Kẻ đốn tim

Chiếc áo phông màu be lốm đốm lỗ, mái tóc rối nhẹ, nụ cười ngượng ngùng: đó là lớp vỏ bọc của người đàn ông bình thường mà Paul Mescal thể hiện. Kể từ khi nổi tiếng nhờ bộ phim đình đám thời đại dịch Normal People, nam diễn viên người Ireland đã chiếm lĩnh thị trường với những nhân vật có vẻ ngoài dễ gần nhưng tâm hồn đầy đau khổ. Nhân vật của anh dường như toát ra cảm xúc qua từng lỗ chân lông.

JEREMY ALLEN WHITE
Người trái khoáy

Jeremy Allen White thậm chí không phải là Jeremy Allen White. “Đó không phải là cách tôi hiểu về bản thân mình,” anh nói với Vanity Fair qua Zoom, từ nhà riêng ở Los Angeles. “Tôi cảm thấy như mọi người đang nói về một người mà tôi không biết.” Anh sử dụng tên đệm của mình trong công việc vì lý do hành chính: Chữ “Allen” chỉ được thêm vào khi anh biết rằng một Jeremy White khác đã đăng ký với Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh trước đó.

A$AP ROCKY
Nghệ sĩ tài ba

Với vẻ tự tin đầy cuốn hút, A$AP Rocky nheo mắt trong buổi chiều dưới ánh nắng Los Angeles, suy ngẫm về tương lai. “Diễn xuất chỉ là một phần khác của nghệ thuật vĩ đại,” anh nói, nở nụ cười hiểu biết. “Và tôi là người đa tài.”