Nhà làm phim hoạt hình Ahn Jae Huun trong cuộc phỏng vấn với JoongAng Ilbo tại văn phòng của ông ở quận Jung, trung tâm Seoul, vào ngày 8 tháng 9

Một đồng nghiệp từng nói với Ahn Jae Huun rằng phim truyền hình Hàn Quốc đã “cuỗm ví tiền” của fan Nhật Bản, nhưng hoạt hình Nhật Bản lại “đánh cắp tâm hồn” của trẻ em Hàn Quốc. Câu nói đó đã ám ảnh ông suốt hơn hai thập kỷ — và phim truyện hoạt hình mới Gill (ra rạp vào ở Hàn Quốc ngày 9 tháng 9) chính là hồi đáp mới nhất của ông cho nhận định ấy.

Ahn Jae Huun nghe được câu nói này khi đang thực hiện các tập phim ngắn ngoại truyện cho phim bộ truyền hình Bản tình ca mùa đông (2006) vào đầu những năm 2000, không lâu sau khi bắt đầu sự nghiệp làm phim hoạt hình vào năm 1992. Nhận xét đó đã tác động mạnh mẽ đến mức trở thành động lực thúc đẩy ông: suốt những năm tháng sau đó, ông luôn nỗ lực ngăn chặn phong cách hình ảnh của Hollywood hay Studio Ghibli (Nhật Bản) len lỏi vào tác phẩm của mình; thay vì vậy, ông nghiên cứu kỹ lưỡng cử chỉ, dáng điệu của người Hàn cũng như cảnh sắc quê hương để kiến tạo nên một tác phẩm mang đậm dấu ấn bản sắc dân tộc.

Cảnh từ phim hoạt hình Gill của đạo diễn Ahn Jae Huun, khởi chiếu tại các rạp Hàn Quốc vào ngày 9 tháng 9

Hành trình sáng tạo đó đã đưa ông đi từ các tập phim ngắn ngoại truyện của những phim bộ truyền hình như I’m Sorry, I Love You (2006) và Bản tình ca mùa đông, chuyển sang các tác phẩm hoạt hình dài chuyển thể từ văn học Hàn Quốc — tiêu biểu là The Shower (2017) và The Shaman Sorceress (2021) — và giờ đây là Gill, dựa trên cuốn tiểu thuyết The Boy with Gills (2011) của Gu Byeong Mo.

Một phiên bản của Gill đã được trình chiếu tại các liên hoan phim trong năm 2024, nhưng Ahn Jae Huun đã dành thêm hai năm chỉnh sửa tác phẩm dựa trên phản hồi của khán giả trước khi chính thức đưa phim ra rạp. Trước đó, Gill đã góp mặt tại Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy (Pháp), London FrightFest, Liên hoan phim quốc tế Tokyo và Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Đài Trung (Đài Loan). Ngay trước ngày ra mắt Gill, Ahn Jae Huun ở trong studio của mình — nằm nép mình dưới chân núi Namsan thuộc quận Jung, trung tâm Seoul, mang dáng dấp một túp lều phù thủy giữa rừng hơn là một văn phòng chốn đô thị — với vẻ mặt pha trộn giữa sự hồi hộp và niềm mong đợi.

Cậu bé Gon (Jung Hae In lồng tiếng) bị ném xuống dòng nước sâu lúc nhỏ nhưng sống sót nhờ sự xuất hiện của đôi mang cá mọc ra trên cổ

Gill kể câu chuyện cậu bé Gon bị ném xuống dòng nước sâu lúc nhỏ nhưng sống sót nhờ sự xuất hiện của đôi mang cá mọc ra trên cổ; cậu lớn lên dưới sự cưu mang của một ông lão sống bên bờ sông. Jung Hae In đảm nhận lồng tiếng cho Gon; Yoo Jae Myung lồng tiếng cho ông lão; Kang Ha Neul lồng tiếng cho Gangha — cháu trai của ông lão; và Lee Chung Ah lồng tiếng cho Hae Ryu, người phụ nữ vướng mắc với họ.

“Tôi và êkíp đều rất thích tiểu thuyết nguyên tác,” đạo diễn Ahn Jae Huun chia sẻ. “Nhân vật chính sở hữu siêu năng lực nhờ vào đôi mang cá, nhưng anh lại sống một cuộc đời bình dị. Anh bị cô lập vì khác biệt so với mọi người, nhưng thế giới dưới nước lại là nơi duy nhất anh có thể tận hưởng trọn vẹn nét độc đáo của bản thân — tôi cảm thấy ý tưởng này rất phù hợp để chuyển thể thành phim hoạt hình.”

Ông lão sống bên bờ sông cưu mang Gon (Yoo Jae Myung lồng tiếng)

Nước là biểu tượng trung tâm của bộ phim: vừa là nguồn cội của sự sống, vừa là nơi những con người đang trĩu nặng lo toan cuộc sống phải bỏ mạng. Gon từng bị bỏ rơi dưới nước, nhưng chính dòng nước ấy lại ban cho đôi mang giúp anh có thể hít thở. “Có một niềm hạnh phúc trọn vẹn nảy sinh từ cảm giác tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài khi ta chìm mình dưới làn nước,” đạo diễn Ahn Jae Huun nói. “Dù đôi mang cá thực sự đã cứu mạng nhân vật ở một thời điểm, nhưng trong bộ phim này, tôi nhìn nhận ý nghĩa sâu xa của chúng là phương tiện giúp anh tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn khi ở dưới nước, hơn là chỉ đơn thuần coi đó như một năng lực cứu mạng.”

Đạo diễn Ahn đã dành nhiều tâm sức cho công tác nghiên cứu trước khi bắt tay vào làm phim. Để quan sát kỹ lưỡng cách con người di chuyển dưới nước, ông đã tìm đến một studio chuyên chụp ảnh cưới dưới nước tại khu Seongsu-dong (quận Seongdong, phía đông Seoul) và ghi hình người mẫu từ nhiều góc độ khác nhau. Để nghiên cứu chuyển động của các giọt nước, ông đặt máy quay trước bồn tắm và liên tục thực hiện động tác lặn xuống rồi trồi lên khỏi mặt nước.

Trong khi tiểu thuyết lấy bối cảnh tại một vùng thuộc tỉnh Gyeonggi (ngoại ô Seoul), Ahn Jae Huun đã chuyển câu chuyện đến dòng sông Seine ở Paris

Đối với nhân vật Hae Ryu, ông tham khảo rất nhiều ý kiến từ các nữ nhân viên trẻ, chú trọng đến từng chi tiết nhỏ như trang phục hay dáng điệu của nhân vật. Studio cũng mở rộng quy trình làm việc, kết hợp kỹ thuật hoạt hình 3D bên cạnh phương pháp thủ công (analog) truyền thống, hoàn thiện 1.125 cảnh phim trong suốt khoảng hai năm.

Ông đã thực hiện một thay đổi táo bạo so với nguyên tác: trong khi tiểu thuyết lấy bối cảnh tại một vùng thuộc tỉnh Gyeonggi (ngoại ô Seoul), thì Ahn Jae Huun lại chuyển câu chuyện đến dòng sông Seine ở Paris. “Bối cảnh không thực sự gây ấn tượng mạnh với tôi khi đọc cuốn sách,” ông chia sẻ. “Sự nghèo khó và cảm giác cô độc trong bối cảnh Hàn Quốc của nguyên tác đã xuất hiện quá nhiều trong cácbộ phim người đóng, nên tôi không nghĩ phim hoạt hình cần phải lặp lại điều đó. Tôi tự hỏi sẽ ra sao nếu lấy Paris — nơi nhiều người tìm đến để quên đi những nỗi buồn của cuộc sống thực — và làm điều ngược lại: lồng ghép chính những nỗi buồn đó vào nơi này.” Tiếng kèn saxophone của nhạc sĩ Lee Jeong Seon trong phần nhạc phim đã góp phần tạo nên chiều sâu và sắc thái riêng biệt cho bối cảnh nước Pháp.

Ahn Jae Huun tham khảo rất nhiều ý kiến từ các nữ nhân viên trẻ, chú trọng đến từng chi tiết nhỏ như trang phục hay dáng điệu của nhân vật Hae Ryu, do Lee Chung Ah lồng tiếng

“Hoạt hình là lĩnh vực đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về thời gian và kinh nghiệm,” Ahn Jae Huun nói. “Vẫn còn cả chặng đường dài phía trước, nhưng tôi tin rằng con đường chúng tôi đang đi sẽ trở thành một phần trong lịch sử hoạt hình Hàn Quốc.”