Đã hơn bảy năm Viên Hòa Bình mới lại đạo diễn một bộ phim điện ảnh.

Đao Mã (Ngô Kinh), “kẻ đào tẩu bị truy nã gắt gao thứ hai” thời nhà Tùy

Khởi chiếu vào dịp Tết Nguyên đán năm 2026, Tiêu nhân: Phong khởi đại mạc / Blades of the Guardians đánh dấu Viên Hòa Bình trở lại với thể loại phim võ thuật bom tấn mà tượng đài điện ảnh Hồng Kông này đã góp phần định hình với các tác phẩm như Túy quyền / Drunken Master (1978) và Vịnh Xuân / Wing Chun (1994).

Dựa trên bộ truyện tranh nổi tiếng, bộ phim kể về thợ săn tiền thưởng Đao Mã (Ngô Kinh), “kẻ đào tẩu bị truy nã gắt gao thứ hai” thời nhà Tùy (581-618) cố gắng đưa một thủ lĩnh phiến quân vượt qua sa mạc phía tây đến nơi an toàn ở Trường An.

Trong cốt truyện rộng lớn, Đao Mã chiến đấu với các thợ săn tiền thưởng đối thủ, quân lính từ nhiều gia tộc, bạn bè và đồng minh cũ, và Thụ “Ngọc Diện Ảnh” (Vu Thích), một kiếm sĩ khét tiếng cuối cùng đã gia nhập cùng anh trong hành trình.

Đạo diễn Viên Hòa Bình (trái) chỉ đạo trên trường quay Tiêu nhân: Phong khởi đại mạc

Tác phẩm gốc Tiêu nhân xuất hiện lần đầu vào năm 2015. Hiện đã xuất bản mười hai tập, bộ truyện đã được hàng triệu người xem trên các ứng dụng và nền tảng phát trực tuyến, được chuyển thể thành phim hoạt hình truyền hình và được dịch sang tiếng Nhật và tiếng Đức.

“Bộ truyện tranh rất giàu chi tiết và nhân vật,” Viên Hòa Bình chia sẻ với South China Morning Post. “Chúng tôi đã cố gắng bám sát các nhân vật và những tuyến truyện chính trong bộ truyện, nhưng do [thời lượng phim], nên vẫn còn rất nhiều điều để khai thác.”

Cốt truyện phim, với tít phụ Phong khởi đại mạc, mở ra khả năng các phần tiếp theo. Với một câu chuyện đầy rẫy các tuyến truyện phụ và địa điểm, hoàn toàn có thể phát triển trong các phim tương lai khi Đao Mã dấn thân thêm nhiều cuộc phiêu lưu và đối đầu với nhiều kẻ thù hơn.

“Cốt lõi của Tiêu nhân là công lý, tình huynh đệ và sự hy sinh,” ông nói. “Đây là những giá trị phổ quát trong tất cả các câu chuyện của tôi. Võ hiệp Trung Quốc cho tôi cơ hội thể hiện một cách rất đặc sắc loại câu chuyện này”

Viên Hòa Bình giải thích rằng Đao Mã vừa là kiếm khách tài ba vừa là một thợ săn tiền thưởng. Thế giới của những kẻ ngoài vòng pháp luật và những kẻ đào tẩu trong phim rất phù hợp với lối kể chuyện võ hiệp mà ông thành thạo qua nhiều thập kỷ.

“Cốt lõi của Tiêu nhân là công lý, tình huynh đệ và sự hy sinh,” ông nói. “Đây là những giá trị phổ quát trong tất cả các câu chuyện của tôi. Võ hiệp Trung Quốc cho tôi cơ hội thể hiện một cách rất đặc sắc loại câu chuyện này.”

Một số cộng sự trước đây của Viên Hòa Bình, bao gồm Trương Tấn (Master Z: The Ip Man Legacy năm 2018) và Lý Liên Kiệt (Tai-Chi Master năm 1993), đều có những vai diễn quan trọng trong phim. Lý Liên Kiệt vào vai phản diện Thường Quý Nhân, đầu tiên tìm cách hối lộ rồi sau đó giết Đao Mã trong một màn đấu kiếm được dàn dựng ngoạn mục.

Lý Liên Kiệt (phải) trong vai phản diện Thường Quý Nhân trong một cảnh phim

Tất nhiên, Lý Liên Kiệt là một trong những võ sĩ hàng đầu của thế hệ mình, trong khi Ngô Kinh là người hùng hành động của chuỗi phim bom tấn Chiến lang. Trần Lệ Quân, đóng vai A Dục Á — một chiến binh ngoan cường tham gia cùng Đao Mã trong nhiệm vụ — được đào tạo Việt kịch, còn Vu Thích là một cung thủ và kỵ sĩ. Viên Hòa Bình đã kết hợp nền tảng của họ như thế nào?

“Mỗi người đều có phong thái và cách làm việc riêng, khiến Ngô Kinh khác Lý Liên Kiệt và Trương Tấn,” đạo diễn giải thích. “Điểm chung họ là đều là những võ sĩ tài giỏi. Kết hợp họ lại với nhau tạo nên những cảnh quay rất hấp dẫn.”

Đạo diễn Viên Hòa Bình đã cho các diễn viên trải qua nhiều tháng huấn luyện — không chỉ là rèn thể chất, mà còn cả diễn tập sử dụng vũ khí, các khóa học kỹ thuật đu dây và cưỡi ngựa, và học cách té ngã.

Vu Thích (phải) trong vai Thụ trong một cảnh phim

“Một bộ phim như thế này đòi hỏi cả thể chất lẫn tinh thần,” Viên Hòa Bình nhận xét. “Nhiều tháng chuẩn bị giúp các diễn viên dễ dàng hơn. Chúng tôi quay phim ở sa mạc vào mùa hè, rất mệt mỏi. Nhưng quay tại địa điểm thực làm cho bộ phim chân thực hơn nhiều và giúp các diễn viên thể hiện diễn xuất thuyết phục hơn.”

Việc quay phim diễn ra tại những vùng sa mạc ngoạn mục gần Karamay, thuộc khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ của Trung Quốc, Viên Hòa Bình chỉ đạo các cảnh rượt đuổi với hơn 100 con ngựa. Tiêu nhân được dàn dựng quy mô khổng lồ, với hơn 1.500 người tham gia vào một số phân cảnh.

“Chúng tôi đã quay phim từ mùa hè đến đầu mùa đông ở Karamay,” Viên Hòa Bình nói. “Nếu quay được một vài cảnh mùa đông thực sự ở đó thì hay biết mấy, nhưng thời tiết quá khắc nghiệt với một đoàn làm phim lớn như vậy.

Trần Lệ Quân trong vai A Dục Á

“Chúng tôi đã chuyển đến phim trường ở Bắc Kinh, quay cảnh Ngô Kinh và Tạ Đình Phong chiến đấu trong tuyết ở phân đoạn hồi tưởng. Với tôi phân đoạn đó là một trong những điểm nhấn cảm xúc cao trào của bộ phim.”

Đạo diễn Viên Hòa Bình cho biết cảnh chiến đấu cao trào tại làng Mojia, quê hương của các nhân vật chính, là cảnh khó thực hiện nhất. Quyết tâm cưới cho được A Dục Á — không thì giết — người lính điên tình Hồ Y Huyền (Thử Sa) phóng hỏa đốt ngôi làng, nghĩa là các diễn viên phải diễn xuất trước bối cảnh ngọn lửa dữ dội.

Cảnh quay được chia thành nhiều phân đoạn riêng biệt, một số trong đó liên quan đến ngựa — loài vật nổi tiếng là sợ lửa. Kết thúc bằng một trận chiến kéo dài giữa Đao Mã và người lính bị ruồng bỏ Đề Thính (Tạ Đình Phong) trải dài từ sân làng đến những bức tường thành đổ nát của một lâu đài.

Tạ Đình Phong trong vai Đề Thính

“Đúng thế đấy, Tạ Đình Phong đã tự mình thực hiện nhiều pha nguy hiểm,” Viên Hòa Bình thừa nhận về nam diễn viên nổi tiếng với các cảnh hành động. “Nhiều diễn viên khác cũng vậy. Với những ngôi sao lớn như thế này, ai cũng muốn tự mình thực hiện các pha nguy hiểm. Được làm việc với những diễn viên võ thuật thực thụ rất thỏa.”

Ít nhân vật nào có tầm ảnh hưởng lớn trong dòng phim võ thuật như Viên Hòa Bình. Ông bắt đầu sự nghiệp đạo diễn từ năm 1978, hợp tác với Thành Long, Hồng Kim Bảo, Dương Tử Quỳnh và nhiều người khác. Những bộ phim như Iron Monkey (1993) của Chân Tử Đan đã trở thành bom tấn toàn cầu, thúc đẩy toàn bộ thể loại phim này phát triển.

Trong vai trò biên đạo võ thuật Viên Hòa Bình còn có ảnh hưởng lớn hơn ở Hollywood. Hợp tác với anh em nhà Wachowski trong loạt phim Ma trận và sau đó với Lý An trong bộ phim đoạt giải Oscar Ngọa hổ tàng long (2000) đã giúp giới thiệu phong cách hành động của ông đến khán giả toàn cầu.

Việc quay phim diễn ra tại những vùng sa mạc ngoạn mục gần Karamay, thuộc khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ của Trung Quốc, Viên Hòa Bình chỉ đạo các cảnh rượt đuổi với hơn 100 con ngựa

Kể từ đó, Viên Hòa Bình đã hợp tác với Quentin Tarantino (Kill Bill năm 2003) và Keanu Reeves (Man of Tai Chi, 2013), cùng nhiều người khác. Phong cách dàn dựng các pha hành động của ông đã lan rộng khắp ngành công nghiệp điện ảnh, từ các chuỗi phim như Mission: Impossible và Avatar cho đến những phim hành động kinh điển như The Expendables.

Viên Hòa Bình cũng rất sẵn lòng chịu ảnh hưởng. Trong Tiêu nhân các nhân vật chính có những pha đùa giỡn giống như Star Wars, trong khi cảnh rượt đuổi trên sa mạc hoành tráng ở giữa phim gợi nhớ đến cuộc đối đầu giữa các bộ lạc trong Mad Max: Fury Road năm 2015.

Các nhà dàn dựng hành động ngày nay hiếm khi có thể sánh được với tác phẩm của Viên Hòa Bình; rất ít người có được kinh nghiệm mà ông đã tích lũy được hàng nhiều thập kỷ trong nghề. Các pha hành động của ông được tính toán chính xác và thực hiện hoàn hảo. Cách bố trí không gian trong cảnh quay — thân thủ và tương tác của các nhân vật — luôn làm cho người xem theo dõi dễ dàng.

Hồ Y Huyền (Thử Sa)

Sự tập trung và tận tâm đó đòi hỏi cao ở các diễn viên và làm tăng thêm những ngày quay phim tốn kém. Lương Triều Vỹ từng miêu tả cảnh mở đầu trong phim Nhất đại tông sư / The Grandmaster của Vương Gia Vệ, do Viên Hòa Bình dàn dựng và quay mất 30 đêm liền, là “ác mộng”.

Nhưng theo Viên Hòa Bình, vấn đề không chỉ nằm ở thời gian cần thiết để thực hiện một cảnh quay. “Quan trọng hơn là phải cho bạn tầm nhìn rõ ràng,” ông nói. “Khi tôi bắt đầu làm phim, chúng tôi đơn giản là không đủ khả năng để quay nhiều góc máy hoặc nhiều lần quay. Chúng tôi phải suy nghĩ kỹ các cảnh trước khi quay.

“Chúng tôi đã chuyển đến phim trường ở Bắc Kinh, quay cảnh Ngô Kinh và Tạ Đình Phong chiến đấu trong tuyết ở phân đoạn hồi tưởng. Với tôi phân đoạn đó là một trong những điểm nhấn cảm xúc cao trào của bộ phim,” Viên Hòa Bình nói

“Ngày nay với máy quay kỹ thuật số, việc quay nhiều cảnh rất dễ dàng — nhưng quay nhiều cảnh không đảm bảo bạn sẽ có được những cảnh quay đúng ý. Đôi khi, kết quả tốt nhất đến từ chỗ phải làm việc trong những hạn chế.”