Nếu bạn đọc biết cái tên Andrew Stanton và bạn không trong ngành hoạt
hình, chính ông ấy sẽ nói với bạn: “Tôi ngờ là bạn không mấy tỉnh táo.”
Nhà làm phim lập luận, “Hoạt hình quá ẩn danh, và tôi ở tầng thứ hai
trong số đó. Nên bạn mà biết tôi thì thật là lạ. Nào ai biết đến tôi.
Hay thật.”

|
Toy Story 5 chủ yếu là phim về Jessie
|
Stanton sẽ là người cuối cùng tự gọi mình là huyền thoại Pixar, mặc dù
nhiều người ngưỡng mộ và cộng tác sẽ miêu tả công việc của ông tại hãng
phim là huyền thoại — hay như Tom Hanks nói là “kiệt tác”.
“Ông ấy đã ở đó ngay từ đầu,” Joan Cusack nói với
Entertainment Weekly. “Không ai mê việc mình đang làm hơn Andrew Stanton.”
Ba
mươi sáu năm trước, nhà làm phim hoạt hình thứ hai và nhân viên thứ
chín từng được thuê để làm việc tại hãng phim hoạt hình nổi tiếng vào
năm 1990 đã gây được tiếng vang lớn xung quanh một bộ phim hoạt hình.
Toy Story
(1995) — bộ phim hàng đầu của Pixar với Hanks và Tim Allen trong vai
Woody và Buzz Lightyear — đã mang về cho Stanton, một trong bốn biên
kịch, đề cử đầu tiên trong sáu đề cử Oscar trong sự nghiệp và mở đường
cho hai chiến thắng trong tương lai.
Kể từ đó, Stanton là thành
viên sáng lập của “Brain Trust” Pixar, một nhóm nhỏ gồm các nhà sáng tạo
cấp cao có vai trò định hình mọi bộ phim từ hãng phim — và đặc biệt,
trong trường hợp của Stanton, mọi
Câu chuyện đồ chơi. Ông đã làm việc này trong khi chỉ đạo một số thành công lớn nhất của Pixar:
A Bug’s Life (1998),
Finding Nemo (2003) và phần tiếp theo
Finding Dory (2016) và
WALL-E (2008).

|
Andrew Stanton (phải) và McKenna Harris tại một sự kiện cho Toy Story 5 (2026)
|
Bây giờ ở năm 2026, ông đang nghĩ về bộ phim Pixar có lẽ là cuối cùng mà ông đạo diễn.
Toy Story 5
(ra rạp ngày 19 tháng 6) — đưa dàn diễn viên lồng tiếng toàn sao trở
lại cho ý tưởng đồ chơi đấu với công nghệ hơn 30 năm sau khi câu chuyện
phim gia đình này bắt đầu — là phim đầu tiên trong chuỗi phim do Stanton
đạo diễn, vốn đã có ý nghĩa quan trọng đối với những ai đủ “điên” để
biết về ông. Vào đầu tháng 4, khi nói chuyện với
Entertaiment Weekly từ “trang trại” (tức là Skywalker Ranch), nơi ông đang ráp phim, Stanton trầm ngâm, “Đây có lẽ là lần cuối cùng tôi làm.”
Tất nhiên, ông sẽ tiếp tục làm việc tại Pixar, với chức danh phó chủ tịch sáng tạo và không chỉ có thế. Nhưng
Toy Story 5 có thể là phim Pixar cuối cùng ông đạo diễn lại là tin tức mới đối với các ngôi sao của ông.
“Tôi
không thích chuyện đó. Giờ anh làm tôi chán nản quá,” Allen bình luận
đằng sau hậu trường CinemaCon ở Las Vegas hồi đầu tháng 4.

|
Tim Allen và Tom Hanks của Toy Story 5 chụp ảnh cho Entertainment Weekly
|
“Tôi nhớ trong [
Toy Story] đầu tiên, trong phần thu thập danh
đề cuối phim, họ ghi ‘những đứa trẻ sản xuất,’” Hanks nói thêm. “Mất rất
nhiều thời gian làm ra những câu chuyện này. Một số người kết hôn, sinh
con, và đến khi phim ra mắt, những đứa trẻ đã được 3 tuổi rưỡi. Nên tôi
có thể hiểu rằng phải mất khá nhiều công sức của ai đó… không phải chỉ
là cuộc sống, thời gian, mà còn là năng lượng sáng tạo để giữ tất cả mọi
thứ với nhau.”
Stanton không thiếu năng lượng sáng tạo. Mặc dù
con người nói nhanh này thừa nhận mấy năm gần đây đã hơi chậm lại nhưng
ông nói: “Tôi vẫn nói quá nhanh. Não của tôi hoạt động còn nhanh hơn.”
Khi
được hỏi sâu hơn về tiềm năng nghỉ hưu với công việc đạo diễn, Stanton
nhớ lại, “Tôi đã nghĩ [Finding] Dory thì dừng. Nên tôi ngượng vì không
giữ lời. Tôi không nói là không bao giờ, nhưng con số không khớp.”
Ông
nại cớ tuổi tác và những ưu tiên hiện tại trong cuộc sống (ông bắt đầu
làm việc tại Pixar lúc 24 tuổi và hiện đã 60 tuổi) đồng thời nhấn mạnh
cần bao nhiêu năm tháng để làm ra chỉ một bộ phim hoạt hình đạt tiêu
chuẩn của Pixar. Ông lập luận rằng thời gian cần thiết đó tương đương
với thời gian lấy bằng đại học.

|
Bullseye và Jessie cưỡi ngựa thật trong Toy Story 5
|
“Bốn năm càng trôi qua nhanh hơn rất nhiều và tôi muốn bốn năm của mình
kéo dài thật lâu,” ông giải thích. “Tôi không muốn chớp mắt thêm một bộ
phim là gần 70. Vì vậy, với cá nhân tôi, chỉ là mong muốn tận dụng một
ngày, một tuần, một tháng được nhiều nhất. Tôi cần quay trở lại thời
gian thực thay vì cái mà tôi gọi là ‘thời nhạc rock’, khi rock vẫn còn,
và các thành phố mọc lên rồi sụp đổ, rừng bị đốn chặt rồi mọc lên lại.
Bạn đang ở trong thời đại nhạc rock khi làm việc trong lĩnh vực hoạt
hình. Phần lớn sự nghiệp của mình tôi đã ở trong thời nhạc rock.”
Chào mừng đến với buổi nói chuyện công nghệ của chúng tôi
Trước khi biết mình muốn đạo diễn
Toy Story 5,
Stanton đã duy trì quan điểm chắc chắn về hướng đi tiếp theo của chuỗi
phim, dựa trên mối liên hệ của ông với các bộ phim. Đó là vào khoảng mùa
hè năm 2022 khi ông bắt đầu soạn thảo một câu chuyện mới bắt đầu bằng
đoạn mở đầu dài năm phút: 50 nhân vật hành động Buzz Lightyear công nghệ
cao ra khỏi bao bì nhựa trên một hòn đảo hoang sau khi thùng vận chuyển
cả đám rơi khỏi thuyền.
Stanton nói: “Tôi biết mình có lý do lớn hơn để muốn họ ở đó, nhưng tôi không biết tại sao.”
Tính cả Buzz chính, nghĩa là Allen lồng tiếng cho 51 Buzz trong phim.

|
Tính cả Buzz chính, nghĩa là Allen lồng tiếng cho 51 Buzz trong phim
|
“Tôi nghĩ, Cuối cùng thì tôi cũng có nhiều thời gian xuất hiện hơn Woody,” nam diễn viên nói đùa.
Allen
ứng khẩu từng biến thể Buzz đó trong phòng lồng tiếng và tại thời điểm
thực hiện cuộc phỏng vấn này, ông nói “vẫn đang chật vật” tìm ra một số
biến thể giọng nói cho mấy anh chàng Buzz “không thích trở thuộc về nhóm
này.”
Stanton miêu tả cảm giác khi xem Allen xử hết cả đám trong
một buổi: “Tôi nghĩ, không biết có khiến ông ấy phát điên không?... ông
ấy, giống như Robin Williams, đang làm một anh chàng nói chuyện với
người khác, nói chuyện với người khác nữa. Ông ấy bắt đầu trò chuyện với
chính mình và cứ thế.”
“Đây là những sinh vật có kết cấu rất chặt chẽ,” Allen nói. “Chúng chỉ muốn tìm Star Command.”

|
Bonnie (Scarlett Spears) trong Toy Story 5
|
Từ việc đám đồ chơi Buzz rời hòn đảo trên chiếc bè tạm bợ, điểm mấu chốt
của bộ phim là về tác động của công nghệ đối với sự phát triển của trẻ
em, xen lẫn với khoảnh khắc đó trong cuộc đời tất cả chúng ta khi chúng
ta được bảo là chơi đồ chơi không còn thú vị nữa. Stanton ghi nhận công
lao của đồng đạo diễn Kenna Harris vì đã tìm ra “người điều khiển” câu
chuyện đó.
Từng làm
Dream Productions, phim bộ ngoại truyện
Inside Out, cũng như
Luca và phim ngắn
Ciao Alberto,
Elemental và
Hoppers
cho Pixar, Harris “đã làm sáng tỏ ý tưởng về tình bạn và khía cạnh xã
hội hóa kết nối mà cả thiết bị hiện đại lẫn đồ chơi đang cố gắng làm,”
Stanton lưu ý.
Sau cảnh mở đầu đông đúc Buzz đó,
Toy Story 5
chủ yếu là phim về Jessie. Cusack trở lại lồng tiếng cho cô gái cao bồi
lần thứ 16 (tính cả phim ngắn và trò chơi điện tử) cùng với John
Ratzenberg trong vai heo đất Hamm; Wallace Shawn trong vai khủng long
Rex; Blake Clark trong vai chó Slinky; Jeff Bergman và Anna Vocino trong
vai ông bà Đầu Khoai Tây; Bonnie Hunt vai búp bê giẻ rách Dolly; John
Hopkins trong vai nhím nhồi bông Pricklepants; Kristen Schaal trong vai
Trixie the Triceratops; Ernie Hudson trong vai Combat Carl; Tony Hale
trong vai Forky; và Melissa Villaseñor trong vai Karen Beverly, bạn gái
dao nhựa của Forky.
Trái tim Cusack dâng trào niềm tự hào và cô nghẹn ngào nhớ lại phản ứng đầu tiên của mình khi đọc kịch bản.

|
Bullseye và Jessie chạm trán Lilypad trong Toy Story 5
|
“Tôi biết mọi bậc cha mẹ ở Mỹ đều lo cho con cái. Khi nào cho chúng tham
gia vào công nghệ? Chuyện đó tác động gì bộ não của chúng?” cô nói. “Và
đó chính là nội dung của bộ phim này. Nói về tình người, vui chơi và
lòng trung thành — và nó khiến tôi khóc.”
Bonnie là đứa trẻ cuối
cùng trong khu vẫn chơi đồ chơi và cô bé khó kết bạn. Cha mẹ cô bé nghĩ
rằng họ đã tìm ra giải pháp: Lilypad (Greta Lee), một thiết bị thông
minh để giúp Bonnie kết nối với những đứa trẻ khác cùng tuổi trong một
sân chơi ảo thay vì sân chơi thực tế.
Thừa nhận là về cơ bản mình
đang chơi iPad, Greta Lee đã nắm lấy cơ hội này để “giải quyết rất
nhiều nỗi sợ hãi và lo lắng của chính chúng ta” về việc phụ thuộc vào
công nghệ.
Cô nói: “Đóng vai Lilypad cực kỳ có tác dụng thanh
lọc. Cô ấy là nắm giữ rất nhiều quyền lực trong nhà và là một nguồn hết
sức phức tạp phải cân nhắc.”

|
Jessie và đám đồ chơi đã thấy hầu hết những đứa trẻ khác trong khu
phố rằng một khi công nghệ xuất hiện, trẻ em sẽ bị mê hoặc bởi màn hình
và không còn thời gian dành cho đồ chơi nữa
|
Jessie và đám đồ chơi đương nhiên lo sợ chuyện tồi tệ nhất. Chúng đã
thấy hầu hết những đứa trẻ khác trong khu phố rằng một khi công nghệ
xuất hiện, trẻ em sẽ bị mê hoặc bởi màn hình và không còn thời gian dành
cho đồ chơi nữa. Vì vậy, Jessie gọi điện cho Woody, vẫn đang giải phóng
những món đồ chơi bị bỏ quên ở xa cùng với Bo Peep (Annie Potts) và kẻ
liều mạng người Canada Duke Caboom (Keanu Reeves).
Woody cũng đang trải qua một số thay đổi.
“Cậu
ta đã được chơi quá nhiều,” Hanks nói, bình luận về chỗ hói của Woody,
do sự hao mòn nói chung gây ra. “Bạn đội mũ cao su lên cái đầu cao su
hết lần này đến lần khác ắt sẽ gây khó chịu. Thế nên, đúng rồi đó, cậu
ấy có… giả sử là có một vùng bị mòn ở sau ót.”
Rồi tới phần ruột
khiến nam diễn viên cười khúc khích. “Người cậu ta không làm bằng nhựa,”
Hanks nói tiếp. "Người cậu ta làm bằng vải nhồi và bằng vải, và chất
liệu đó sẽ chùng xuống theo thời gian.”

|
Blaze (Mykal-Michelle Harris) trong Toy Story 5
|
Khi Woody lên đường trở về nhà, Jessie lại ra ngoài. Với Bullseye theo
sau, kế hoạch giúp Bonnie kết bạn bên ngoài màn hình của cô gặp trục
trặc, và cô gái cao bồi nhận ra mình bị đưa trở về ngôi nhà Emily — chủ
nhân đầu tiên của Jessie, đã bỏ rơi cô nhiều năm trước — từng sống.
Mykal-Michelle
Harris, lồng tiếng nhân vật mới, cho biết trang trại hiện là nhà của
Blaze, “một cô gái cưỡi ngựa dũng cảm, vui tính. Cô ấy lớn lên trong
trang trại cùng gia đình và không bao giờ sợ thể hiện chính mình. Cô là
một đứa trẻ lớn hơn nhưng không ngại chơi với đồ chơi hoặc có cả đống
tượng ngựa. Đó là sở thích của cô ấy.”
Blaze có một con ngựa thật
tên là Daffodil và một con lợn vụng về tên là Jimmy Dean, nhưng những
bạn chơi bị bỏ rơi khác của cô lại thiên về công nghệ hơn là đồ chơi —
và kém tiên tiến hơn nhiều so với các Lilypad của thiên hạ.
Smarty
Pants (Conan O’Brien) là dụng cụ tập ngồi bô cũ chỉ có hai nút (số 1 và
số 2). Giống như các đồng đội của ông — một thiết bị theo dõi GPS đã
quá đát hình đầu hà mã tên là Atlas (Craig Robinson) và một chiếc máy
ảnh kỹ thuật số thân thiện với trẻ em tên là Snappy (Shelby Rabara) — đã
tắt nguồn khá lâu.

|
Jessie, Smarty Pants, Atlas và Snappy trong Toy Story 5
|
Robinson thấy Atlas rất “vui vẻ” và “hạnh phúc khi được sống” sau khi được cấp nguồn trở lại.
“Thứ
gần tương tự nhất mà tôi có là View Master,” ông nói về thiết bị lập
thể năm 1939 hiện đang quay lại đầy hoài niệm. “Công nghệ rất thấp, nếu
mà có... Bạn nghĩ mình đã bị lãng quên, và bây giờ, đột nhiên, bạn có
được cuộc sống mới.”
Khi biết Smarty Pants là kẻ cướp cảnh trong
Toy Story 5,
O’Brien đáp lại, “Có lẽ ông đã uống rượu” — mặc dù điều đó tình cờ lại
là nguồn cảm hứng của Stanton cho nhân vật. Ông ấy coi bối cảnh trang
trại của Blaze là cơ hội để đóng vai một người miền Tây, với Jessie vai
cô gái cao bồi và Smarty Pants là gã nát rượu trong làng. Thay vì buồn
ngủ khi pin yếu, ông già kỹ thuật viên này lại vấp ngã và nói ngọng.
“Nhân
vật của tôi kiêu hãnh và giống như tất cả các nhân vật hài kịch yêu
thích của tôi, đấu trông để giành lấy địa vị,” người dẫn chương trình
podcast và diễn viên hài lâu năm nói. “Về cơ bản, ông ấy là robot huấn
luyện đi vệ sinh và ông ấy muốn được coi trọng. Ông sẽ khó chịu nếu ai
đó không coi trọng tính nghệ thuật hoặc công việc của ông. Và điều đó
vốn dĩ thật buồn cười.”

|
Joan Cusack và Conan O'Brien trong Toy Story 5
|
Câu chuyện đồ chơi 30 năm
O’Brien không có trải nghiệm sâu sắc khi xem
Toy Story lần đầu tiên, nhưng trợ lý Nhóm
Coco
của ông, David Hopping, lớn lên nhờ những bộ phim này, thì có. Nam diễn
viên hài nhớ lại lần đưa Hopping đến buổi ghi hình của ông tại trụ sở
Pixar ở Bay Area.
“Tôi nghĩ đó là nơi họ đã ghi hình mọi phim
Pixar — chắc chắn là mọi phim Toy Story,” O’Brien nói. “Thật tuyệt khi
đứng ở đó và nghĩ, Đây chính là nơi Tom Hanks đã đứng khi họ thực hiện
Câu chuyện đồ chơi đầu tiên.”
Greta Lee mới 13 tuổi khi phim gốc năm 1995 ra rạp.
“Tôi
đã lớn lên cùng những nhân vật này,” nữ diễn viên nói. “Tôi không ngờ
mình là thành viên của câu chuyện này, và bây giờ tôi có con và tôi chia
sẻ bộ phim với chúng.”

|
Smarty Pants, Atlas, Snappy, Bullseye và Jessie trong Toy Story 5
|
Năm ngoái đánh dấu kỷ niệm 30 năm
Câu chuyện đồ chơi và mọi
người đều cảm thấy hoài niệm. Ca khúc “You’ve Got a Friend in Me” của
Randy Newman sáng tác cho phần đầu tiên và hiện tràn ngập phần thứ năm,
đã khơi dậy cảm giác này. Newman đâu biết bộ phim đầu tiên đó lại kỳ
diệu như thế, bao gồm âm nhạc của ông.
“Chỉ khi viết các ca khúc
cho phim, tôi mới làm được điều gì đó mà hàng triệu người có thể thích,”
ông nói. “Nếu biết sao mình lại làm được thì chắc chắn lúc nào tôi cũng
làm rồi, nhưng không.”
Allen đến với Buzz sau sitcom truyền hình gây chú ý
Home Improvement
và phim hài mùa lễ The Santa Clause, sau khi “học hỏi từ một số tài
năng lồng tiếng tuyệt vời” khi là diễn viên hài làm việc ở Detroit.
Hanks vừa mới tham gia
A League of Their Own,
Sleepless in Seattle và
Philadelphia đoạt giải Oscar khi lần đầu tiên thu âm cho Woody.
Hanks
nói: “Suốt năm bộ phim, chúng tôi quay trở lại cùng một căn phòng. Mic ở
đây, giá đỡ ở kia, nhóm đằng đó. Có thể có một số đạo cụ, nhưng ở bất
kỳ thời điểm nào trong quá trình ghi âm tất cả những phim này, tôi cũng
trải qua cùng một nỗi lo lắng, áp lực, những yêu cầu về thể chất. Vì
vậy, thực sự hết sức quen thuộc.”

|
Tom Hanks và Tim Allen trong Toy Story 5
|
Đạo diễn thừa nhận “mọi thứ trong sự nghiệp của tôi đều nhờ vào bộ phim
đầu tiên và những kỹ năng tôi đã học được.” Nhưng càng có tuổin, ông
càng nhận ra “mạnh ai nấy bay” — nghĩa là, không ai có kế hoạch tổng thể
tuyệt vời về việc những câu chuyện này sẽ đi đến đâu. Nhưng sau hàng
trăm triệu USD ở phòng vé, mọi người vẫn gắn bó với Woody, Buzz và đám
đồ chơi.
“Có một cách nhìn
Toy Story [vì nó] được tạo ra
từ một quyết định kinh doanh: Làm thế nào tạo ra một bộ phim hoàn toàn
bằng đồ họa vi tính?” Stanton nói. “Làm thế nào kết hợp đồ họa vi tính
với một ý tưởng mà bạn muốn xem? Đó chính là hoạt động kinh doanh biểu
diễn.”
Chuyện xảy ra với
Toy Story 3 (2010) khi có người trong phòng hỏi: Nếu Andy, đứa trẻ chủ nhân đầu tiên của đám đồ chơi vào đại học thì sao?
“Mọi
người đều cười,” Stanton nhớ lại. “Sau đó, có một khoảng lặng dài và
chúng tôi nói, ‘Không, nghiêm túc đấy. Nếu chúng ta làm vậy thì sao?’
Tôi chợt ngộ ra là chúng tôi có thể đi theo thời gian. Những câu chuyện
khác không có được cái xa xỉ đó.”

|
Smarty Pants (Conan O’Brien) trong Toy Story 5
|
Với
Toy Story 4 cũng vậy. Stanton được mời đến tư vấn vào thời
điểm, ông nói, các nhà sáng tạo đang mắc chứng bệnh “viêm quang cảnh”
(tức là muốn tạo ra một cảnh tượng). Ông chào phần mở đầu: “Chúng ta hãy
làm điều gì đó hết sức đơn giản có thể gây sốc cho khán giả ‘Số phận
một món đồ chơi thật bi thảm.’” Từ đó trở thành đoạn hồi tưởng chín năm
về việc Andy để quên đồ chơi ngoài trời mưa.
Ý tưởng cho
Toy Story 5 cũng tương tự. Hanks cho rằng phần 4 là “kết thúc đẹp câu chuyện,” nhưng cách tiếp cận của Stanton kiểu là “
Câu chuyện đồ chơi cổ điển mà không cần phải khởi động lại đồ chơi,” nam diễn viên nói.
Stanton cảm thấy, chỉ với hai tháng suy nghĩ về các yếu tố trần tục trong vòng đời của một món đồ chơi, thì sẽ có hai bộ phim
Toy Story đáng để khám phá tiếp theo. Có thể không phải với Bonnie mà là một nhân vật khác làm tâm điểm.
“Bởi nên tôi cảm thấy câu chuyện có thể tiếp tục phát triển,” ông nói, kể cả khi không có ông chỉ đạo.

|
Toy Story 5 (ra rạp ngày 19 tháng 6) — đưa dàn diễn viên lồng tiếng
toàn sao trở lại cho ý tưởng đồ chơi đấu với công nghệ hơn 30 năm sau
khi câu chuyện phim gia đình này bắt đầu
|
Stanton dự đoán ít nhất ông sẽ được mời tư vấn cho các phim của Pixar
cho đến khi ông “ngồi ghế bập bênh ở đâu đó. Và tôi sẽ luôn có quan điểm
mạnh mẽ.” Đối với ông, “Có lẽ đây là cách tốt nhất để tôi để lại dấu ấn
của mình tại Pixar — dạy những người khác cách làm.”
Dịch: © Ngô Bình @Quaivatdienanh.com
Nguồn: Entertainment Weekly