We Are All Strangers của Anthony Chen đã trở thành phim đầu tiên của Singapore được chọn tranh giải tại Berlinale

We Are All Strangers của Anthony Chen đã trở thành phim đầu tiên của Singapore được chọn tranh giải tại Berlinale. Phim hoạt hình The Violinist, do nhà làm phim Ervin Han của Singapore và Raul Garcia của Tây Ban Nha đồng đạo diễn, trở thành phim đầu tiên của quốc gia này tham gia hạng mục tranh giải chính tại Annecy, đoạt giải Cristal phim xuất sắc nhất. Ah Girl, phim truyện đầu tay của đạo diễn Ang Geck Geck Priscilla, cũng đoạt giải ở Rotterdam, Hồng Kông, Malaysia và Bangkok. Cả ba phim này đều được thực hiện với sự hỗ trợ từ chính phủ Singapore, có buổi công chiếu ở Bắc Mỹ tại Toronto và đang tranh các giải lớn tại Giải thưởng Kim Mã sắp tới.

Tại Locarno, Nelson Yeo đã tiến vào hạng mục tranh giải chính với The House on the Moon, từng đoạt giải Báo Vàng ở hạng mục Các nhà làm phim đương đại với Dreaming & Dying vào năm 2023.

“Điện ảnh Singapore đã nâng tầm vị thế quốc tế,” Anthony Chen cho biết. “Tôi rất tự hào về thế hệ các nhà làm phim của chúng tôi. Chúng tôi đã đi một chặng đường dài và đạt được những thành tựu vượt kỳ vọng.”

Anthony Chen (giữa) cùng dàn diễn viên tại sự kiện công chiếu We Are All Strangers ở Berlinale 2026

Anh là nhà làm phim Singapore đầu tiên được vinh danh tại Cannes với giải đặc biệt cho phim ngắn Ah Ma vào năm 2007, tiếp đó là giải Camera d’Or năm 2013 cho phim dài đầu tay được nhiều ngợi khen Ilo Ilo. Tác phẩm mới nhất We Are All Strangers do công ty Giraffe Pictures của anh sản xuất, đại diện Singapore tham gia tranh giải Oscar.

Nhà làm phim này cũng tự hào về sự gia tăng các xuất phẩm hợp tác xuyên biên giới thành công được các đạo diễn nước ngoài chỉ đạo và nhà sản xuất có trụ sở tại Singapore đồng sản xuất. “Tham gia đồng sản xuất không chỉ là lựa chọn về mặt nghệ thuật, mà còn là yêu cầu chiến lược,” anh nói. “Cho phép chúng tôi tập hợp nguồn lực, tiếp cận lượng khán giả lớn hơn, và chia sẻ rủi ro tài chính. Vươn ra khỏi thị trường nội địa cũng giúp phát triển bản thân — đón nhận thử thách để mở rộng tác phẩm.”

Quy mô thị trường nhỏ bé là sự kìm hãm cơ bản của Singapore, với tổng dân số sáu triệu người. Tuy nhiên, một lợi thế khác biệt là quốc gia-thành phố đa ngôn ngữ, đa văn hóa này có khả năng vượt trội việc trong kết nối các thị trường và đối tác khác nhau.

The House on the Moon của Nelson Yeo vào hạng mục tranh giải chính Liên hoan phim Locarno 2026

“Chúng tôi là đất nước nhỏ với hệ sinh thái còn rất non trẻ,” Anthony Chen cho biết. “Không có Ủy ban Điện ảnh Singapore [SFC] và Cơ quan phát triển truyền thông Infocomm [IMDA], nhiều câu chuyện của chúng tôi sẽ không bao giờ được kể. Đó là nền tảng vững chắc để xây dựng nên sự nghiệp của rất nhiều người trong chúng tôi.”

Quan hệ đối tác bền chặt

IMDA đóng vai trò then chốt trong việc ươm mầm tài năng nội địa và xây dựng Singapore trở thành đối tác sáng tạo đáng tin cậy và là một trung tâm hợp tác sản xuất. Kể từ năm 2023, khoảng 40 dự án hợp tác sản xuất của Singapore với Đông Nam Á, Đài Loan, Nhật Bản, Pháp và Đức đã tham gia tranh giải tại các liên hoan phim hàng đầu.

Trong số đó có A Useful Ghost của Thái Lan và Tiger Stripes của Malaysia. Cả hai đều đoạt giải lớn tại hạng mục Tuần lễ phê bình Cannes, lần lượt do Tan Si En và Fran Borgia của Singapore sản xuất. Các tác phẩm khác là Inside the Yellow Cocoon Shell / Bên trong vỏ kén vàng đến từ Việt Nam đoạt giải Caméra d’Or tại Cannes năm 2023 và tác phẩm nhận bằng khen đặc biệt Caméra d’Or 2024 Mongrel từ Đài Loan, lần lượt do Jeremy Chua và Lai Weijie sản xuất. Lai Weijie cũng là người đứng sau tác phẩm tham dự Cannes năm nay 9 Temples To Heaven, cũng đến từ Thái Lan.

A Useful Ghost

“Trong hai thập kỷ qua, bối cảnh làm phim của Singapore đã trở nên quốc tế hóa, mang tính hợp tác và đa nền tảng một cách rõ rệt, và IMDA đã nỗ lực phát triển tài năng, xây dững năng lực và mở ra các lộ trình thị trường để hiện thực hóa điều này,” Yvonne Tang, đảm nhận vị trí Phó Giám đốc điều hành IMDA phụ trách công nghiệp truyền thông từ đầu năm 2025, cho biết.

Tháng 12 năm ngoái, IMDA khởi động Chương trình Tăng tốc tài năng đầy tham vọng 156 triệu USD (200 triệu đôla Singapore), kèo dài ba năm. Chương trình hỗ trợ toàn bộ chuỗi giá trị trong ngành điện ảnh và truyền hình, từ khâu phát triển, sản xuất và phát hành đến việc kết nối trực tiếp với các bên mua và đơn vị đặt hàng, và hỗ trợ tài trợ lẫn tiếp thị.

“Sự hỗ trợ từ chính phủ là yếu tố thúc đẩy quan trọng, nhưng đó chỉ là một phần của hệ sinh thái rộng lớn hơn,” Yvonne Tang nói. “Vai trò của IMDA là giải quyết các khoảng trống trong phát triển thị trường và giúp các tài năng cũng như doanh nghiệp Singapore xây dựng sự nghiệp và hoạt động kinh doanh bền vững — chứ không đơn thuần là tài trợ cho các xuất phẩm riêng lẻ.”

Nagi Notes tranh giải tại Cannes

Kế hoạch mới này là một bước tiến lớn so với Quỹ hợp tác sản xuất quốc tế trị giá 23,4 triệu USD (30 triệu đôla Singapore) được công bố vào năm 2023 và Quỹ hợp tác sản xuất Đông Nam Á năm 2019. Theo kế hoạch mới, các hạng mục hợp tác sản xuất tại châu Á và hợp tác sản xuất toàn cầu sẽ nhận được khoản tài trợ lớn lần lượt lên đến 470.000 USD (600.000 đôla Singapore) và 937.000 USD (1,2 triệu đôla Singapore).

“Khung chính sách mới chú trọng vào quy mô, sự tham gia thực chất của các tài năng Singapore, cam kết về phân phối và tiềm năng thương mại hoặc quốc tế của dự án,” nhà sản xuất Tan Si En nói. “Các dự án Đông Nam Á có thể tiếp tục tiếp cận nguồn vốn theo hai hạng mục này, với mức tài trợ lớn hơn đáng kể so với trước đây.”

A Useful Ghost và Don’t Cry, Butterfly / Mưa trên cánh bướm, tác phẩm đoạt giải thưởng lớn năm 2024 tại Tuần lễ phê bình Venice, là hai trong số các phim truyện mà Tan Si En đồng sản xuất với sự hỗ trợ từ Quỹ hợp tác sản xuất Đông Nam Á thông qua công ty Momo Film Co của cô tại Singapore, một đơn vị thuộc Beach House Pictures và Fremantle.

Levitating tranh giải tại Sundance

Singapore đã chứng minh có khả năng sản sinh ra những nhà làm phim đẳng cấp thế giới, và Tan Si En cảm thấy giai đoạn tiếp theo nên tập trung vào việc vươn tầm quốc tế. “Suy cho cùng, tôi rất mong điện ảnh Singapore sẽ được khán giả trên toàn thế giới biết đến và chủ động tìm kiếm.”

Ngoài IMDA, Tan Si En thường làm việc với các quỹ hợp tác sản xuất quốc tế, đài truyền hình, nhà phát hành, đại lý kinh doanh phim và các nhà đầu tư tư nhân. Thật tình cờ, các bộ phim mà cô đồng sản xuất trong năm nay — Nagi Notes tranh giải tại Cannes, Levitating tranh giải tại Sundance và Red Thread / Sợi chỉ đỏ tham dự Liên hoan phim Busan — không được tài trợ bởi các chương trình hợp tác sản xuất thông thường của IMDA, mà thông qua mạng lưới tài chính tư nhân của cô. The House on the Moon được sự hỗ trợ từ một kế hoạch khác của IMDA, Quỹ đổi mới xuất phẩm ảo.

Mục tiêu dài hạn của Tan Si En là xây dựng một công ty vững mạnh hơn, có thể liên tục tự tạo ra cơ hội, tạo việc làm ổn định cho các tài năng Singapore và giảm phụ thuộc vào hỗ trợ của chính phủ.

Sợi chỉ đỏ của Hàm Trần trình chiếu hạng mục Midnight Passion của Liên hoan phim Busan 2026

“Làm ra phim hay chỉ là một phần của vấn đề,” Tan Si En nói. “Khâu phát hành và tiếp thị cũng cần phải phát triển. Chúng tôi thường dành nhiều năm và nhiều tiền để làm phim và rồi lại dành tương đối ít thời gian hoặc tiền bạc để suy nghĩ về cách xây dựng khán giả cho tác phẩm đó.”

The Violinist là phim hoạt hình 2D hiếm hoi của Singapore, và đứa con tinh thần của Ervin Han và Raul Garcia đã dành 10 năm thực hiện. “Singapore không có hệ sinh thái tài chính vững chắc cho phim điện ảnh hoạt hình,” Ervin Han nói. “Không có con đường quen thuộc nào cho một phim ở quy mô này. Hỗ trợ của IMDA thật quan trọng, mang lại cho chúng tôi nền tảng và uy tín lớn, nhưng điều đó không bỗng dưng làm cho phần còn lại của việc huy động vốn trở nên dễ dàng. Chúng tôi vẫn mất nhiều năm để hoàn thiện từng mảnh ghép thông qua đầu tư tư nhân, các đối tác quốc tế, quỹ công và cuối cùng là bán tác phẩm.”

Singapore vẫn giữ vai trò trung tâm sáng tạo trong dự án hợp tác sản xuất với Tây Ban Nha và Ý. Êkíp họa sĩ hoạt hình nòng cốt ở Robot Playground Media có trụ sở tại Singapore của Ervin Han, với sự hỗ trợ của hàng trăm nghệ sĩ trên khắp thế giới bao gồm từ Colombia và Việt Nam. Khâu hậu kỳ cuối cùng được hoàn thiện tại Singapore.

The Violinist là phim hoạt hình 2D hiếm hoi của Singapore, và đứa con tinh thần của Ervin Han và Raul Garcia đã dành 10 năm thực hiện

Nhận định về chiến thắng lịch sử tại Annecy, Ervin Han nói: “Một bộ phim không làm nên hay làm thay đổi cả một ngành công nghiệp. Ý nghĩa thực sự sẽ chỉ rõ ràng nếu The Violinist giúp bộ phim hoạt hình tiếp theo trở nên dễ được tin tưởng hơn, dễ huy động vốn hơn và dễ làm hơn.

“Chúng ta cần sự tiếp nối mạnh mẽ hơn. Chúng ta cũng không nên chỉ nghĩ đến việc làm phim. Chúng ta cần giỏi hơn trong việc đưa tác phẩm ra thế giới thông qua các liên hoan phim, kinh doanh, phát hành và các mối quan hệ đối tác quốc tế.”

Các dự án sắp tới do IMDA hỗ trợ bao gồm Build to Order của vị đạo diễn vốn là nhà sản xuất Hoàng Tuấn Tường, hiện đang trong quá trình sản xuất, và Half Lives do Seah Wee Thye làm đạo diễn và Charlyn Ng (Ah Girl) sản xuất, dự kiến bấm máy vào cuối năm 2026. Cả hai dự án đều nhận tài trợ từ Quỹ phim tài năng mới của IMDA dành cho các đạo diễn Singapore mới nổi.

The Violinist là xuất phẩm hợp tác sản xuất với Tây Ban Nha và Ý. Êkíp họa sĩ hoạt hình nòng cốt ở Robot Playground Media có trụ sở tại Singapore của Ervin Han, với sự hỗ trợ của hàng trăm nghệ sĩ trên khắp thế giới bao gồm từ Colombia và Việt Nam. Khâu hậu kỳ cuối cùng được hoàn thiện tại Singapore

Liên hoan phim quốc tế Singapore

Liên hoan phim quốc tế Singapore (SGIFF) năm nay diễn ra từ ngày 21 tháng 10 đến ngày 1 tháng 11, sớm hơn một tháng so với thường lệ nhằm mang lại khoảng thời gian tối ưu cho các bộ phim độc lập trước làn sóng của các bom tấn Hollywood vào cuối năm.

“Động thái chiến lược này tái khẳng định cam kết của SGIFF trong việc nâng cao vị thế cho phim độc lập thế giới, đồng thời hỗ trợ các nhà phát hành và nhà làm phim trong việc tăng cường sự kết nối với khán giả vượt ra ngoài khuôn khổ liên hoan phim,” Jeremy Chua, được bổ nhiệm giám đốc điều hành của liên hoan phim vào tháng 2, cho biết.

Kỳ liên hoan thứ 37 sẽ khai mạc bằng The Assassin(s) của Hur Jin Ho, tiếp sau buổi công chiếu toàn cầu tại Toronto, và khép lại với Vintage Violence của Eugene Kotlyarenko. Giải thưởng biểu tượng điện ảnh sẽ được trao cho Aamir Khan cùng với buổi chiếu kỷ niệm 25 năm bộ phim từng nhận đề cử Oscar Lagaan, trong khi Hirokazu Kore-eda sẽ nhận Cinema Honorary Award cùng buổi chiếu bộ phim mới của ông Look Back.

Các khách mời nổi bật khác bao gồm trưởng ban giám khảo hạng mục tranh giải năm nay Yim Soon Rye, và các nhà làm phim khách mời Koji Fukada, Akiko Ashizawa và Tom Harari, sẽ giảng dạy các khóa chuyên sâu trong Ngày hội công nghiệp điện ảnh của liên hoan phim, hiện đã bước sang kỳ thứ ba. Còn có các phiên thảo luận bàn tròn với các nhà tài trợ điện ảnh, các đơn vị ủy thác sản xuất và các đại lý phát hành, bao gồm Daniel Negret (Causeway Films), Ellen Eliasoph (Perfect Village Entertainment), Gabor Greiner (Films Boutique), Boris Pugnet (Space Odyssey), Xinyu Zhou (Impact Films) và Kurt Rieder (Warner Bros).

Việc ra mắt Chương trình tăng tốc tài năng của IMDA đồng nghĩa với việc “SGIFF đang điều chỉnh các hoạt động ngành để tạo ra sự cộng hưởng tốt hơn với những cơ hội mà các công ty Singapore có thể mang lại cho các dự án hợp tác sản xuất quốc tế,” Jeremy Chua nói.

Diễn đàn gọi vốn được mở rộng theo ba định hướng mục tiêu: như một cơ chế chính thức cho các dự án thuộc Mạng lưới nhà sản xuất châu Á; các dự án quốc tế đang tìm kiếm đối tác hợp tác sản xuất và nguồn vốn tại Đông Nam Á; và các dự án của Singapore đang tìm kiếm hợp tác quốc tế.

Đạo diễn Hur Jin Ho (thứ 2 từ trái qua) tại buổi trình chiếu The Assassin(s) khai mạc SGIFF 2026

Quỹ phim SGIFF sẽ được khởi động lại vào tháng 11 sau một thời gian tạm ngưng. Hai khoản tài trợ tiền mặt do Quỹ Tan Ean Kiam hỗ trợ sẽ được trao cho các nhà làm phim từ Đông Nam Á. Nguồn kinh phí tài trợ phim ngắn cho các tài năng trẻ sẽ được tăng lên, với khoản tài trợ 7.800 USD (10.000 đôla Singapore) được trao cho mỗi phim trong số sáu phim ngắn ở giai đoạn sản xuất, trong khi nguồn kinh phí cho phim tài liệu chuyển hướng sang hỗ trợ khâu hậu kỳ của các bộ phim mang tính chính trị-xã hội, với khoản tài trợ 10.000 SGD trao cho mỗi phim trong số sáu phim tài liệu điện ảnh ở giai đoạn hậu kỳ hoặc đang thực hiện.