• Tại sao The Odyssey lại gây nhiều tranh cãi

Odyssey đã nhận mưa khen ngợi, điểm A đáng ao ước từ khán giả trên CinemaScore, và là phim có doanh thu mở màn cao nhất trong sự nghiệp của Nolan

Hỡi nàng thơ, hãy hát về một Christopher Nolan tài ba mưu lược, lần nữa đã làm nên điều không tưởng. Bản chuyển thể mới sử thi Odyssey của ông đã nhận mưa khen ngợi, điểm A đáng ao ước từ khán giả trên CinemaScore, và là phim có doanh thu mở màn cao nhất trong sự nghiệp của Nolan (không tính Batman). Đến chiều chủ nhật 19 tháng 7, phim đã thu về hơn 125 triệu đôla tại thị trường Bắc Mỹ và hơn 139 triệu đôla từ thị trường quốc tế, theo CNBC. Có nghĩa là thu hồi được kinh phí sản xuất 250 triệu đôla Mỹ khỏe như không, và đang trên đà đạt đến đỉnh cao doanh thu phòng vé.

Chỉ có người khổng lồ một mắt sống trong hang động mới ngạc nhiên trước tin này. Nolan đã đi một chuỗi thành công rực rỡ suốt hai thập kỷ qua. Gần đây nhất, bộ phim tiểu sử dài ba tiếng về nhà vật lý chế tạo bom nguyên tử của ông đã thu về gần 1 tỉ đôla Mỹ. Odyssey — phiên bản hiện đại, đầy hành động, với dàn diễn viên nổi tiếng, dựa trên một trong những câu chuyện cổ nhất của nền văn minh phương Tây — vừa dễ tiếp cận hơn vừa mang tính thương mại cao hơn so với Oppenheimer. Sao có chuyện tác phẩm mới nhất này của Nolan mà không thu về nhiều tiền hơn bộ phim đoạt Oscar phim hay nhất năm đó chứ.

Một số ít những kẻ chuyên gây rối trên mạng — một nhóm nhỏ bao gồm cả người giàu nhất thế giới — đã thề sẽ không xem phim của Nolan vì dám có một phụ nữ da đen và một người đàn ông chuyển giới trong dàn diễn viên

Tuy nhiên, có hai điều đáng chú ý từ sự thống trị của The Odyssey. Thứ nhất: Nolan không cần hiện tượng lan truyền sôi sục kiểu Barbenheimer để bán vé. Và thứ hai: mạng xã hội lớn tiếng gây nhiễu không phải là đời thực.

Có lẽ một số ít những kẻ chuyên gây rối trên mạng — một nhóm nhỏ bao gồm cả người giàu nhất thế giới — đã thề sẽ không xem phim của Nolan vì dám có một phụ nữ da đen và một người đàn ông chuyển giới trong dàn diễn viên. Nhưng dù họ có lớn tiếng đến đâu, doanh thu thực tế chứng minh rằng triển vọng của The Odyssey không mảy may suy suyển vì họ. Nếu nhìn vào kết quả này mà cho là chiến dịch tẩy chay của phe cánh hữu đã giúp bộ phim thành công vì biến thành biểu tượng của phe cánh tả thì hiểu sai hoàn toàn rồi. Sự thật là những người bình thường, não không bị “ngâm tẩm” do liên tục tiếp xúc với những ý kiến tồi tệ trên mạng, chẳng biết gì về cuộc tranh cãi được dựng lên này. Và kể cả có nghe nói tới, chắc chắn họ cũng không để nó ảnh hưởng đến thói quen xem phim của mình.

Thành công của sử thi Odyssey cũng sẽ dập tắt “go woke, go broke”

Trong một thế giới công bằng, một thế giới được cai trị bằng logic và lý trí — bởi luật của thần Zeus! — thành công của sử thi Odyssey cũng sẽ dập tắt nỗi ám ảnh cũ rích của phe bảo thủ: quan niệm cho rằng phim Hollywood thất bại vì để chính trị tác động quá mức và những phẩm chất mà phe bảo thủ định nghĩa là “woke”, khái niệm mơ hồ đến mức vô nghĩa. Ý tưởng này, sau được đúc kết thành câu khẩu hiệu ngắn gọn — “go woke, go broke” (tạm dịch: “thức tỉnh thì thua lỗ”) — bắt nguồn từ phản ứng dữ dội, mang tính kỳ thị phụ nữ đối với bộ phim Ghostbusters phiên bản toàn nữ năm 2016 của Paul Feig.

Ghostbusters quả thực là thất bại về mặt tài chính; bộ phim lỗ hàng triệu đôla, giết chết một thương hiệu tiềm năng ngay từ trong trứng nước. Nhưng Ghostbusters không thất bại vì “woke”. Mà thất bại vì dở, một bộ phim hài hành động chỉ thỉnh thoảng mới gây cười và không thể tìm ra mình muốn trở thành gì hay muốn nói điều gì.

Nolan đã đi một chuỗi thành công rực rỡ suốt hai thập kỷ qua

Tuy vậy, vẫn có thể nhìn ra mối liên hệ trực tiếp giữa Ghostbusters và Star Wars: The Last Jedi, bộ phim gây tranh cãi tương tự được phát hành vào năm sau đó. Trong khi nhiều người yêu thích The Last Jedi, một bộ phận lớn những người tự nhận mình là fan Star Wars lại cực kỳ ghét tính đa dạng và những lựa chọn cốt truyện của nó. Một trong những ngôi sao của The Last Jedi, Kelly Marie Tran, bị quấy rối phân biệt chủng tộc tàn nhẫn đến mức cô phải rời bỏ mạng xã hội; hơn 116.000 người ký đơn kiến nghị yêu cầu Disney “loại” bộ phim ra khỏi “dòng chính”. Và mặc dù The Last Jedi là phim có doanh thu cao nhất năm 2017, nhưng dường như những người ghét bỏ đã được lắng nghe. Phim Star Wars tiếp theo, The Rise of Skywalker năm 2019, ra mắt như “một nỗ lực tuyệt vọng để giành lại tình cảm của người hâm mộ”, như Vanity Fair đã viết vào thời điểm đó: gạt nhân vật của Kelly Marie Tran sang một bên, đảo ngược những diễn biến cốt truyện từ The Last Jedi, và nhìn chung cảm thấy như “được chắp vá từ những ghi chú nhét trong hộp thư góp ý của Reddit và Twitter.”

The Odyssey không cần hiện tượng lan truyền sôi sục kiểu Barbenheimer để bán vé

Có lẽ kết quả đó đã tiếp thêm động lực cho những người phàn nàn, khiến họ tin là mình có năng lực đánh chìm một xuất phẩm điện ảnh lớn. Và những năm sau đó thực sự đã xuất hiện nhiều bộ phim được cho là “thức tỉnh” nhưng không thành công như mong đợi, chẳng hạn bản làm lại Nàng tiên cá năm 2023 của Disney và bộ phim Elio thất bại năm 2025 của Pixar. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2025 về nội dung “ăn theo thức tỉnh” trong điện ảnh, bất kể là gì, không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa chủ đề tiến bộ của phim với doanh thu phòng vé. Và nếu nhìn lại những bộ phim “thức tỉnh” thất bại, bạn sẽ thấy các dự án này có một điểm chung duy nhất là vấn đề chất lượng. Nàng tiên cá thì nhạt nhẽo và hời hợt; Elio có lẽ sẽ tốt hơn nếu “thức tỉnh” hơn. Trong khi đó, lịch sử doanh thu phòng vé gần đây lại đầy rẫy những bộ phim tiến bộ, tập trung vào bản sắc, thu về lợi nhuận khổng lồ, từ Black Panther đến Barbie đến Wicked. Khác ở chỗ nào? Những phim đó hay.

Mọi người sẽ sẵn sàng trả tiền xem câu chuyện hay

Và tất nhiên, Odyssey cũng vậy. Nhưng đừng chỉ tin bài viết này. Bộ phim là “màn trình diễn hoành tráng với cốt lõi đạo đức hấp dẫn. Thật phi thường,” một nhà phê bình điện ảnh nổi tiếng tên Ben Shapiro viết. Những người dùng X đã được xác minh với tên như Roman Helmet Guy cứ đi mà than vãn “những đánh giá tích cực (của các nhà phê bình phim chuyên nghiệp) là bằng chứng cho thấy có âm mưu thức tỉnh nhằm lật đổ nền văn minh phương Tây.” Còn chúng ta bận thưởng thức bộ phim trên màn ảnh rộng IMAX 70mm không rảnh đâu mà quan tâm.